Στο πλαίσιο των εγκαινίων της έκθεσης «Ελαίας & καπνού εγκώμιον», τα οποία πραγματοποιήθηκαν την Πέμπτη 2 Απριλίου στη Δημοτική Πινακοθήκη Αγρινίου, ο διεθνούς φήμης ζωγράφος και καλλιτεχνικός διευθυντής της ΔΠA, Χρήστος Γαρουφαλής, εκφώνησε έναν λόγο με επίκεντρο τη σχέση της τέχνης με τη μνήμη, την τοπική ταυτότητα και την πολιτισμική συνέχεια. Με αναφορές σε πρόσωπα, έργα και συμβολισμούς που συνδέονται με την ιστορία και την εμπειρία του τόπου, η ομιλία του συνοδεύει ουσιαστικά το περιεχόμενο της έκθεσης.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του λόγου:
“Σε μια εποχή σύγχυσης και κατάλυσης των αισθητικών κριτηρίων, η αφύπνιση της μνήμης μέσω της τέχνης αποτελεί πνευματική ευθύνη μιας Δημοτικής Πινακοθήκης. Να διαφυλάξει, σαν άλλη κιβωτός, κάτι από το “πνεύμα” του τόπου διασφαλίζοντας έτσι την πολιτισμική συνέχεια του οικείου τόπου.
Η “ελιά” και ο “καπνός”, παρελθόν και καταγωγή μας, συγκεφαλαιώνουν την αναφορά του περιβάλλοντος και των εμπειριών μας. Στοιχεία εικαστικά φορτωμένα συμβολισμούς, άρρηκτα συνδεδεμένα με τη παράδοση μας, πηγή οικονομικής ανάπτυξης στο παρελθόν αλλά και ψηφίδες της πολιτισμικής μας ταυτότητας, μάς καλούν σήμερα κοινωνούς σε μια γιορτή φωτός και μνήμης.
Σε αυτή την γιορτή συμμετέχουν: η Συλλογή Έργων Τέχνης της Βουλής των Ελλήνων, το Μουσείο Μπενάκη, το ΜΙΕΤ/ΕΛΙΑ, το MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, η CrediaBank, η Sotiris Felios Collection, ιδιώτες συλλέκτες και φυσικά οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες.
Η αποδοχή της πρόσκλησής μας αποτελεί χαρά και τιμή.
Χρύσα Βέργη, σε ευχαριστούμε που είσαι απόψε μαζί μας.
Παρουσιάζονται έργα σημαντικών εκπροσώπων των εικαστικών τεχνών, παλαιότερων & σύγχρονων, το έργο των οποίων είναι πρωτίστως βιωματικό & συνομιλεί άμεσα ή έμμεσα με τα παραπάνω θεματικές. Όλα τα έργα, εκτός από την χρηματιστηριακή τους τιμή, αφηγούνται ιστορίες & συγκινήσεις δίνοντας υπερ-αξία στην έκθεση.
Θα μπορούσα να σας μιλώ ώρες για το καθένα από αυτά ξεχωριστά…
Όμως αν έπρεπε να σταθώ μόνο σε 2 έργα, πιο εμβληματικά, θα ανέφερα:
Την «Καλλιέργεια του καπνού» του Τάσσου & της Λ. Μαγγιώρου. Έργο μνημειακό, έργο πνοής & αλήθειας που υμνεί τον ανθρώπινο μόχθο, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη της ομάδας. Έργο που φιλοτεχνήθηκε μετά από παραγγελία της εταιρείας Παπαστράτος για τον Εθνικό Οργανισμό Καπνού και μας παραχώρησε το MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσ-κης.
Το δεύτερο αφορά την «Προσωπογραφία του Ευάγγελου Παπαστράτου» φιλοτεχνημένη από τον σπουδαίο Ι. Μόραλη, ένα έργο υψηλής αισθητικής το οποίο παρουσιάζεται σήμερα για πρώτη φορά και εντάσσεται στα πρόσφατα αποκτήματα της μόνιμης συλλογής της Δημοτικής Πινακοθήκης Αγινίου, ευγενική δωρεά του κ. Δημήτρη Γκέρτσου εις μνήμη του παππού του, τον οποίο και δημοσίως θερμά ευχαριστούμε.
Ένα έργο τέχνης είναι αυθεντικό όταν υπερβαίνει το προφανές, όταν συμβολίζει, υπαινίσσεται και υπονοεί, όταν προκαλεί συγκινήσεις που οδηγούν σε μυστικές αλήθειες.
Στην έκθεση αυτή η εικαστική και ποιητική προσέγγιση με έργα σημαντικών δημιουργών δεν αποτελεί εγκώμιον μόνο των δυο προϊόντων. Φωτίζει έμμεσα και το έργο κάποιων ξεχωριστών ανθρώπων για τους οποίους η παραγωγή υπήρξε πολιτισμός κι όχι μόνον εμπόρευμα. Ανθρώπων που, μέσα απ’ τη δουλειά και τον κόπο της, αξιολόγησαν τη ζωή τους με “άλλα ζυγίσματα”.
Δημιούργησαν τις προϋποθέσεις εκείνες που δίνουν τη χαρά της μετοχής στο “κοινό βίωμα” που αποτελεί την ουσία & το κύτταρο του πολιτισμού. Αλλά και ανθρώπων που αγωνίστηκαν, μόχθησαν, θυσιάστηκαν.
Με τέτοιο πνεύμα η ΔΠΑ συμμετέχει στον εορτασμό των 100 χρόνων ιστορίας του Παναιτωλικού Γυμναστικού αλλά και Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου.
Μια έκθεση, το αποτύπωμα της οποίας γίνεται με αφορμή την επικαιρότητα των γενεθλίων, αλλά τα υπερβαίνει και γίνεται μάθημα αυτογνωσίας.
Το “Εγκώμιον ελαίας και καπνού“, εκτός από γιορτή όλων ημών των παρόντων, αποτελεί φόρο τιμής και προς τους απόντες. Αυτούς που οραματίστηκαν -εκατό χρόνια πριν- την συνύπαρξη σωματικής ευεξίας και πνευματικής ανάτασης αλλά και όλων των μετέπειτα σκαπανέων. Χρέος μας είναι να μείνει άσβεστη η μνήμη τους, μάθημα ζωής, προίκα κι εφόδιο. Να μας συνδέουν -όπως οι ρίζες- με το παρελθόν και τα χνάρια τους -ως οδοδείκτες- να προαναγγέλλουν ένα ολόφωτο μέλλον με καρπούς, όνειρα κι ελπίδες… ”
Χρήστος Γαρουφαλής
Καλλιτεχνικός Διευθυντής Δ.Π.Α.
ζωγράφος
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΕΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΠΝΟΥ ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΑΡΟΥΦΑΛΗΣ
