Το Boccia (Μπότσια) είναι ένα ανταγωνιστικό παραολυμπιακό άθλημα, το οποίο διεξάγεται μεταξύ δύο αθλητών, ζευγαριών ή ομάδων των τριών ατόμων έκαστη. Στις ημέρες μας, το Boccia αποτελεί άθλημα για άτομα με εγκεφαλική παράλυση ή άλλη κινητική αναπηρία που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο, τόσο σε επίπεδο δραστηριότητας αναψυχής όσο και σε αγωνιστικό επίπεδο. Το άθλημα απαιτεί αυτοσυγκέντρωση, συντονισμό, δυνατότητα ελέγχου των μυών, ακρίβεια, ομαδικότητα, συνεργασία και στρατηγική.
Ένας ικανότατος εκπρόσωπός του είναι ο Νίκος Σταμούλης, Αγρινιώτης αθλητής Boccia του Παναθηναϊκού ΑμεΑ. Όχι, όμως, απλώς ένα αθλητής. Ο Νίκος είναι ένας άνθρωπος ο οποίος με τη ζωή του και τη δράση του, καταρρίπτει στερεότυπα και προκαταλήψεις, δίνοντας φωνή σε όσους αισθάνονται «αόρατοι», σε μια κοινωνία που συχνά δυσκολεύεται να τους αγκαλιάσει.
Μέσα από τη συνέντευξη η οποία δόθηκε στην εφημερίδα “Μαχητής”, μας μιλά για το άθλημα που τον ενέπνευσε, για την καθημερινότητά του, αλλά και για την ανάγκη ισότητας και προσβασιμότητας στις πόλεις μας. Στα λόγια του, δεν θα βρούμε μόνο τις σκέψεις ενός αθλητή Boccia, αλλά και την ελπίδα για έναν κόσμο πιο δίκαιο, όπου όλοι έχουμε τη θέση που μας αξίζει.
– Ποιες είναι οι βασικές δεξιότητες που απαιτούνται για να διακριθεί κάποιος στο Boccia;
Το Boccia συνδυάζει τεχνική, στρατηγική και ομαδικότητα. Κάθε ρίψη απαιτεί αυτοσυγκέντρωση, ακρίβεια, έλεγχο και συντονισμό των κινήσεων. Η σωματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο εκάστοτε παίκτης και παράγοντες όπως η σπαστικότητα ή η τονικότητα που μπορεί να υπάρχουν, ανεβάζουν κατά πολύ τον βαθμό δυσκολίας του παιχνιδιού.
– Τι προσφέρει το Boccia ως άθλημα σε έναν αθλητή; Πώς έχει επηρεάσει την προσωπική σου ζωή;
Η συνέπεια που οφείλει να δείχνει ένας αθλητής στη προετοιμασία του είναι όμοια σε όλα τα αθλήματα. Σε κινητοποιούν να αθληθείς, να δραστηριοποιηθείς, να ενταχθείς και να κοινωνικοποιηθείς. Ομοίως και το Boccia.
Η συμμετοχή μου σε αγώνες και η γνωριμία με συναθλητές από όλη την Ελλάδα, μου αποκάλυψε έναν καινούριο κόσμο. Η αλληλεπίδραση με ανθρώπους με ιστορίες παρόμοιες ή πολύ διαφορετικές από τη δική σου, δίνει μια άλλη οπτική στα πράγματα.
– Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζεις κατά την προετοιμασία και τη συμμετοχή σου σε αγώνες;
Ο ερασιτεχνικός αθλητισμός προϋποθέτει την αγάπη και τη στοχοπροσήλωση από τη πλευρά του αθλητή, καθώς και την εθελοντική δουλειά από τους ανθρώπους του εκάστοτε σωματείου. Για να μπορέσεις να προπονείσαι τρεις φορές την εβδομάδα και να έχεις συμμετοχή στους αγώνες, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αγορά του εξοπλισμού και η βοήθεια κάποιου συνοδού. Αποτελεί πρόκληση να ξεπεραστούν μικρές ή μεγάλες δυσκολίες που προκύπτουν από αυτόν το συνδυασμό πραγμάτων, ειδικά όταν συνυπάρχει το άγχος και η καθημερινότητα.
Ποια είναι η μεγαλύτερη στιγμή σου ως αθλητής Boccia;
Η μεγαλύτερη διάκριση ήρθε φέτος, με τη κατάκτηση της 2ης θέσης στο ομαδικό αγώνισμα με τον Παναθηναϊκό. Άλλα δεν κρύβω ότι η μεγαλύτερη στιγμή μου ως αθλητής boccia συνέβη καθοδόν για Αθήνα, την εποχή της καραντίνας, όταν ο Άγγελος Σκλαβουνάκης, άνθρωπος της διοίκησης του Παναθηναϊκού ΑμεΑ , χωρίς να γνωριζόμαστε, αποφάσισε να μην αγνοήσει το μήνυμα μου στο facebook, όπου του εξέθετα το όνειρό μου. Μιλήσαμε και λίγο καιρό αργότερα δημιουργήθηκε το τμήμα boccia του Παναθηναϊκού ΑμεΑ. Με τον ίδιο τρόπο προσέγγισα τον Σωτήρη Χρονόπουλο, τον οποίο έφερα σε επαφή με τη διοίκηση και τελικά ανέλαβε προπονητικά το τμήμα. Η αίθουσα όπου γίνονται οι προπονήσεις στη Λεωφόρο, φέρει το όνομα Κώστας Μπάτραλης. Πρόκειται για τον άνθρωπο που θα στελέχωνε το τμήμα, αφού είχε εκφράσει την επιθυμία του να αγωνιστεί με το σήμα του Παναθηναϊκού και να βοηθήσει με οποιοδήποτε τρόπο. Δυστυχώς έφυγε νωρίς.
Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Παναθηναϊκός είναι η μοναδική ομάδα από τις μεγάλες που έχει κάνει άνοιγμα στον αθλητισμό ΑμεΑ και αναπτύσσει 24 αγωνίσματα (18 παραολυμπιακά) ως τώρα υπό στενή συνεργασία με τον Ερασιτέχνη Παναθηναϊκό.
Ποια είναι η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζεις στις καθημερινές σου μετακινήσεις στο Αγρίνιο ή σε άλλες πόλεις της Ελλάδας;
Η λίστα είναι τεράστια και σίγουρα χιλιοειπωμένη. Η περιγραφή ίσως βοηθούσε να γίνει πιο κατανοητή. Για να βγω από το σπίτι μου πρέπει να μην έχει διακοπή ρεύματος ώστε να λειτουργεί το ασανσέρ, να μην έχει παρκάρει κάποιος στη ράμπα έξω από την πολυκατοικία μου ώστε να καταφέρω να βγω στο δρόμο. Όλες οι διαδρομές που μπορώ να ακολουθήσω είναι ίδιες με αυτές των οχημάτων που κυκλοφορούν στον δρόμο. Αναγκαστικά κινούμαι στο δρόμο γιατί τα πεζοδρόμια είτε δεν είναι προσβάσιμα, είτε είναι διανθισμένα με εμπόδιαν είτε δεν έχουν ράμπα να κατέβω από αυτά. Έχει τύχει να κάνω τον γύρο ενός οικοδομικού τετραγώνου για να καταλήξω στη ράμπα από την οποία ανέβηκα.
Συγκεκριμένα για το Αγρίνιο, μετά την πεζοδρόμηση του κέντρου προφανώς είναι πιο εύκολο να κινηθώ σε αυτό, αλλά παραμένουν μη προσβάσιμα σχεδόν όλα τα δημόσια κτίρια, οι υπηρεσίες, τα καταστήματα. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι πριν πάω κάπου, πρέπει να τηλεφωνήσω για να ρωτήσω το πλάτος της πόρτας και αν υπάρχει σκαλοπάτι. Η ερώτηση για τουαλέτα ΑμεΑ ακούγεται ουτοπική.
Έχεις μιλήσει δημόσια για την έλλειψη υποδομών. Έχεις δει κάποια βελτίωση τα τελευταία χρόνια; Τι θεωρείς ότι πρέπει να γίνει άμεσα;
Προφανώς υπάρχουν αλλαγές, ίσως και βελτιώσεις. Δυστυχώς αρκετές φορές δεν τηρούνται οι απαραίτητες προδιαγραφές και καταλήγουν να μην εξυπηρετούν το σκοπό τους. Για παράδειγμα, η τοποθέτηση ενός αναβατορίου σε χώρο που απευθύνεται στο κοινό και αντέχει βάρος τα 200 κιλά δεν αποτελεί βελτίωση για εμένα εφόσον παραμένω αποκλεισμένος. Το αμαξίδιο μου ζυγίζει 200 κιλά. Χωρίς εμένα πάνω.
Άμεσα πρέπει να κατανοήσουν όλοι ότι η προσβασιμότητα δεν είναι θέμα καλής θέλησης και φιλευσπλαχνίας. Η Ελλάδα έχει δεσμευτεί από το 2009 να κάνει προσβάσιμα τα κτίριά της. Η έλλειψη προσβασιμότητας είναι αντισυνταγματική πράξη εφόσον αφαιρείται από τα άτομα με αναπηρία το δικαίωμα της αυτονομίας, της επαγγελματικής ένταξης και της συμμετοχής στη κοινωνική και πολιτική ζωή.
Πώς ισορροπείς την ιδιότητα του αθλητή με τους άλλους ρόλους σου στην καθημερινή ζωή, όπως αυτόν του γονιού;
Το σκοινί στο οποίο καλούμε να ισορροπήσω είναι ίδιο με αυτό που ισορροπούν οι μη χειριστές αναπηρικού αμαξιδίου, όταν ασχολούνται με τον αθλητισμό, είναι εργαζόμενοι και γονείς. Στο τέλος της μέρας πάντα κάτι κερδίζειςν κάτι χάνεις.
Πιστεύεις ότι η ελληνική κοινωνία έχει αλλάξει στάση απέναντι στα άτομα με αναπηρία; Τι χρειάζεται να γίνει ώστε να προχωρήσουμε περισσότερο;
Το να ακούγονται οι διεκδικήσεις των αναπήρων και των ανθρώπων που ασχολούνται με το θέμα της αναπηρίας, δυστυχώς δεν αποτελεί αλλαγή στάσης. Είναι σίγουρα μια αρχή. Η αλλαγή θα έρθει όταν η κοινωνία καταλάβει ότι η αναπηρία μας αφορά όλους και οι διεκδικήσεις πρέπει να γίνονται από κοινού.
Έχεις μιλήσει για την ανάγκη να μην «αποστειρώνεται» η ζωή των ανθρώπων με αναπηρία. Τι θα συμβούλευες κάποιον που δεν γνωρίζει πώς να συμπεριφερθεί ή φοβάται ότι θα κάνει λάθος;
Ένας άνθρωπος με αναπηρία είναι σαν έναν άνθρωπο χωρίς αναπηρία. Ο πρώτος έχει μια βλάβη στο σώμα του. Ορατή ή αόρατη. Αλλά συνεχίζει να είναι άνθρωπός. Όποτε η προσέγγιση οφείλει να είναι η ίδια.
Θα έλεγα να μην έχουν συμπεριφορές που δεν είχα διανοηθεί πριν αρχίσω να χρησιμοποιώ αμαξίδιο. Όπως να απευθύνονται στο συνοδό αντί στον ίδιο τον ανάπηρο, να μη σε δέχονται στο γραφείο τους στη δημόσια υπηρεσία που εργάζονται για να μη στεναχωρηθούν ή να δίνουν κέρμα για ελεημοσύνη όταν σε πετύχουν στην εκκλησία. Πράγματα τα οποία μου έχουν συμβεί.
Πιστεύεις ότι οι διοργανώσεις όπως αυτή της περασμένης Δευτέρας στο ΔΑΚ Αγρινίου βοηθούν την κοινωνία να κατανοήσει καλύτερα τα άτομα με αναπηρία και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν;
Στο ΔΑΚ την περασμένη Δευτέρα είδαμε ανθρώπους που εκπροσωπούσαν κάποιο φορέα, παιδιά από ειδικά και μη σχολεία, άτομα με αναπηρία και χωρίς, να είναι όλοι μαζί, να συμμετέχουν από κοινού στο παιχνίδι με απόλυτο σεβασμό, που έμοιαζε να απορρέει φυσικά. Για έμενα ήταν μια από τις λίγες περιπτώσεις που χωρίς εκπτώσεις υπήρξε πραγματική συνύπαρξη και συμπερίληψη. Ήταν η μικρογραφία της κοινωνίας που θα πρέπει να οραματιζόμαστε και να παλεύουμε γα αυτή, ο καθένας από το δικό του μετερίζι.
Τι μήνυμα θέλεις να στείλεις στους νέους με αναπηρία που μπορεί να σκέφτονται να ασχοληθούν με τον αθλητισμό;
Να το κάνουν πράξη και να διεκδικούν κάθε όνειρο τους,
Έχεις δηλώσει ότι η αναπηρία είναι πολιτικό ζήτημα και αφορά τα εμπόδια που δημιουργούν οι αρχές. Τι θα ήθελες να δεις από τους τοπικούς φορείς στο Αγρίνιο και γενικότερα;
Οι φορείς οφείλουν να εξασφαλίσουν ελεύθερη, ισότιμη, καθολική, ασφαλή προσβασιμότητα. Αποτελεί υποχρέωση για κάθε δημοτική αρχή από το Ευρωπαϊκό και Εθνικό Δίκαιο.
Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφέρω τα λόγια του Δρ Adolf Ratzka, ιδρυτή του Ινστιτούτου Ανεξάρτητης Διαβίωσης:
“Απαιτούμε να έχουμε τις ίδιες επιλογές και τον ίδιο έλεγχο της καθημερινής μας ζωής, που τα αδέλφια και οι αδερφές μας, οι γείτονες και οι φίλοι μας θεωρούν δεδομένο και αυτονόητο. Θέλουμε να μεγαλώσουμε στις οικογένειές μας, να πάμε στο σχολείο της γειτονιάς μας, να χρησιμοποιήσουμε το ίδιο λεωφορείο με τους γείτονές μας, να εργαστούμε σε θέσεις εργασίας που είναι σύμφωνες με την εκπαίδευση και τα ενδιαφέροντά μας και να ξεκινήσουμε τις δικές μας οικογένειες.”
Ευχαριστώ πολύ την εφημερίδα και εσάς προσωπικά. Αποτελεί διπλή χαρά για μένα, αφενός γιατί προβάλατε την εκδήλωση στο ΔΑΚ, αλλά και γιατί αποτελείτε το εβδομαδιαίο ανάγνωσμα του 9χρονου γιου μου. Από επιλογή του!
Μαριάννα Ζαμπάρα, Φιλόλογος MSc
