Το Αγρίνιο ετοιμάζεται να υποδεχθεί για 20ή χρονιά το Διεθνές Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών, έναν θεσμό που ξεκίνησε το 1998 από το όραμα του χοροδιδασκάλου Μπάμπη Τσιάμη. Μιλώντας στο mahitisnews.gr, μας μεταφέρει το ταξίδι αυτού του πολιτιστικού εγχειρήματος, το οποίο μέσα στα χρόνια εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη διοργάνωση του είδους της στην Ελλάδα.
Η αρχή ενός μεγάλου ταξιδιού
Η ιδέα γεννήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν ο κ. Τσιάμης πρότεινε στον τότε αντιδήμαρχο Πολιτισμού Χρήστο Σερίφη και στον τότε δήμαρχο Θύμιο Σώκο τη δημιουργία ενός φεστιβάλ που θα έφερνε στο Αγρίνιο χορευτικά συγκροτήματα από όλο τον κόσμο. Η πρόταση έγινε δεκτή με ενθουσιασμό και το 1998 γράφτηκε η πρώτη σελίδα αυτής της μακράς ιστορίας.
Από την αρχή υπήρχε το μεγάλο πρόβλημα: το Αγρίνιο, χωρίς ξενοδοχειακές υποδομές και με ελάχιστες κλίνες, δεν μπορούσε να φιλοξενήσει μαζικά τις αποστολές. Η λύση βρέθηκε στα σχολικά κτίρια, που μετετράπησαν σε ξενώνες για τους καλλιτέχνες. «Τα σχολεία είναι περιουσία του Δήμου», ήταν η σκέψη πίσω από αυτή τη λύση, που μερικές δεκάδες κρεβάτια έγιναν σήμερα περίπου 300, εξοπλισμένα με κλινοσκεπάσματα και όλα τα απαραίτητα για να εξυπηρετηθούν οι συμμετέχοντες.
Από το φαξ στο διαδίκτυο
Οι πρώτες διοργανώσεις ήταν γεμάτες δυσκολίες. Η επικοινωνία γινόταν με φαξ, οι συμμετοχές ήταν μόλις τέσσερα ή πέντε συγκροτήματα. Σήμερα, με τη δύναμη του διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων, το Αγρίνιο έχει γίνει διεθνώς γνωστός προορισμός και κάθε χρόνο φιλοξενεί 10 έως 12 ομάδες από κάθε γωνιά του πλανήτη: από την Κολομβία και τη Λετονία μέχρι το Ουζμπεκιστάν και την Ιαπωνία.
Η πορεία μέσα στα χρόνια
Το Φεστιβάλ ξεκίνησε το 1998, επί δημαρχίας Θύμιου Σώκου, με αντιδήμαρχο Πολιτισμού τον Χρήστο Σερίφη, και έδωσε από νωρίς το στίγμα του ως μια διοργάνωση που μπορούσε να αναδείξει το Αγρίνιο διεθνώς. Τη σκυτάλη πήρε η δημοτική αρχή του Παύλου Μοσχολιού, με αντιδήμαρχο Πολιτισμού τον αείμνηστο Θωμά Χαρδαλιά, ενώ για αρκετά χρόνια καθοριστική ήταν και η συμβολή της αντιδημάρχου Πολιτισμού, Κωνσταντίνας Κατσαρή.
Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το 2009, η διοργάνωση αναγκαστικά σταμάτησε για οικονομικούς λόγους. Ωστόσο, με τη δημοτική αρχή του Γιώργου Παπαναστασίου, το φεστιβάλ ξαναγεννήθηκε. Ο σημερινός δήμαρχος το αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή και ήδη από τη δεύτερη χρονιά της θητείας του, το 2015, η διοργάνωση όχι μόνο επέστρεψε, αλλά σχεδόν διπλασιάστηκε σε δυναμική και εύρος.
Η πανδημία έφερε μια νέα παύση τα έτη 2020 και 2021, αλλά από το 2022 το φεστιβάλ συνεχίζεται απρόσκοπτα, για να φτάσει φέτος στην κορυφαία του στιγμή, τη συμπλήρωση είκοσι διοργανώσεων.
Πολιτισμός χωρίς σύνορα
Η επιτυχία του Φεστιβάλ δεν περιορίζεται στις παραστάσεις στην κεντρική πλατεία Αγρινίου, που κάθε χρόνο συγκεντρώνουν χιλιάδες θεατές. Οι φιλοξενούμενοι γνωρίζουν και την ευρύτερη περιοχή. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Τσιάμης, «ο Δήμαρχος μας Γιώργος Παπαναστασίου στέλνει τους φιλοξενούμενους και στα χωριά μας, στα δημοτικά διαμερίσματα, ενώ συνεργάζεται και με άλλους δημάρχους». Φέτος, ιδιαίτερα, θα ταξιδέψουν στον Αστακό, στην Αμφιλοχία και στο Θέρμο, δίνοντας παραστάσεις και μοιράζοντας την πολιτιστική τους κληρονομιά με τις τοπικές κοινωνίες.
Η φιλοξενία αποτελεί βασικό συστατικό της διοργάνωσης. Από τη στιγμή που οι ξένες αποστολές περνούν τα ελληνικά σύνορα, ο Δήμος αναλαμβάνει τη φροντίδα τους, καλύπτοντας τις μετακινήσεις, τη διαμονή και τη διατροφή τους, ώστε να νιώσουν πραγματικά καλοδεχούμενοι. Διοργανώνονται, μάλιστα, και εκδρομές στην Αθήνα, είτε με την άφιξή τους είτε πριν την αναχώρηση, ώστε να γνωρίσουν από κοντά τα μνημεία και την ιστορία της χώρας.
Έτσι, οι φιλοξενούμενοι δεν παίρνουν μόνο τις αναμνήσεις από τις παραστάσεις, αλλά και την εμπειρία μιας ολοκληρωμένης γνωριμίας με τον ελληνικό πολιτισμό και την καθημερινότητα, ενώ οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής μας έρχονται σε επαφή με πολιτισμούς και στιγμές που δύσκολα θα ζούσαν υπό άλλες συνθήκες.
Οι αφανείς ήρωες – οι εθελοντές
Πίσω από κάθε επιτυχημένη διοργάνωση βρίσκονται οι εθελοντές. Είναι εκείνοι που βοηθούν στη φιλοξενία, στην προετοιμασία των σχολείων, στη μεταφορά, στην καθοδήγηση των ομάδων. Χωρίς τη δική τους συμβολή, θα ήταν αδύνατο να στηθεί μια διοργάνωση τέτοιου μεγέθους, που απαιτεί καθημερινή φροντίδα και προσωπικό κόπο. Η συμμετοχή τους αποδεικνύει ότι το Φεστιβάλ δεν είναι μόνο υπόθεση του Δήμου, αλλά και της ίδιας της τοπικής κοινωνίας.
Οι προκλήσεις
Παρά την αναγνώριση, το Φεστιβάλ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Η έλλειψη θάλασσας στην πόλη απογοητεύει κάποιες ομάδες, που συνδέουν την Ελλάδα με τις παραλίες της. Οι καύσωνες δοκιμάζουν τις αντοχές, καθώς τα σχολικά κτίρια δεν διαθέτουν κλιματισμό. Παράλληλα, οι γεωπολιτικές κρίσεις και οι αυστηρές διαδικασίες χορήγησης βίζας συχνά εμποδίζουν τη συμμετοχή χωρών με πλούσια χορευτική παράδοση, όπως από τη Μέση Ανατολή, την Αφρική ή τη Νότια Ρωσία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Μπαγκλαντές, όπου από δέκα καλλιτέχνες μόνο δύο κατάφεραν να λάβουν βίζα.
Μαρία Παπαγεωργίου, αντιδήμαρχος Πολιτισμού: «Μια μεγάλη πολιτιστική εκδήλωση με πολλαπλά οφέλη για τον Δήμο Αγρινίου»
Στο ίδιο πνεύμα, αλλά από τη θέση της διοίκησης που στηρίζει το Φεστιβάλ τα τελευταία χρόνια, η αντιδήμαρχος Πολιτισμού δίνει τη δική της οπτική για τη σημασία και τον αντίκτυπο της διοργάνωσης.
Όπως τονίζει, για μία ολόκληρη εβδομάδα ο Δήμος μετατρέπεται σε τόπο συνάντησης πολιτισμών από πολλές χώρες του κόσμου, ενώ οι δράσεις δεν περιορίζονται στην πόλη, αλλά απλώνονται και στις κοινότητες, που γίνονται και αυτές κοινωνοί της εμπειρίας.
Η φιλοξενία περίπου 280 ατόμων από διαφορετικά μέρη της γης δημιουργεί γέφυρες συνεργασίας και πολιτιστικής ανταλλαγής, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την εξωστρέφεια της περιοχής. Σημαντικό ρόλο στην επιτυχία, όπως σημειώνει, έχει η Διεύθυνση Πολιτισμού, που σηκώνει το κύριο βάρος της διοργάνωσης σε συνεργασία όμως πάντα και με τις υπόλοιπες υπηρεσίες του Δήμου.
Ωστόσο, δεν παραλείπει να αναφερθεί σε εκείνους που στηρίζουν έμπρακτα το φεστιβάλ: τους εθελοντές. «Η παρουσία τους είναι καθοριστική», σημειώνει, «γιατί δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό, εξυπηρετώντας και φροντίζοντας τις ξένες ομάδες με τρόπο που αφήνει τις καλύτερες εντυπώσεις».
Ένας θεσμός για το Αγρίνιο – μια γιορτή για τον κόσμο
Το 20ό Διεθνές Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών Αγρινίου δεν είναι απλώς μια σειρά παραστάσεων. Είναι ένας πολιτιστικός θεσμός που έχει καταφέρει να φέρει το Αγρίνιο στο διεθνές πολιτιστικό επίκεντρο, να δημιουργήσει γέφυρες φιλίας ανάμεσα σε λαούς και να γεμίσει την πόλη με μουσικές και χρώματα από κάθε ήπειρο.
Μπορεί να μην έχουμε θάλασσα, αλλά έχουμε φιλοξενία και πολιτισμό. Και αυτό είναι που μετράει περισσότερο.
Μαριάννα Ζαμπάρα
Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα του 20ου Διεθνούς Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών: https://mahitisnews.gr/agrinio-20-chronia-choros-kai-paradosi-choris-synora/
