Αρχίζοντας τη μελέτη του λευκώματος του δασκάλου μου Γιώργου Ρόμπολαμε τον παραπάνω τίτλο σε εκδόσεις «ΔΙΕΞΟΔΟΣ», αφέθηκα στην εξιστόρηση των γεγονότων, ως να με παρέσυρε η ροή των υδάτων του Αχελώου, εμπλουτισμένη με μύθους, θρύλους, ιστορίες, αρχαιολογίες, δραματουργίες, επιστημοσύνες, μουσικές, πατριδογνωσίες κι έτσι ανάλαφρα βρέθηκα στην καρδιά των Οινιαδών, ανασύροντας τις μνήμες μου από τα πάλαι τεκταινόμενα, συνδέοντάς τα διαλεκτικά με τα νεότερα στοιχεία και με όσα αγνοούσα.
Στην ενδιαφέρουσα αυτή περιδίνηση απαντήθηκε- χωρίς να το επιδιώκει ο συγγραφέας- εύκολα και θετικά το ερώτημα, περί του αν είναι εφικτό ένας άνθρωπος να ζωντανέψει σχεδόν εκ του μηδενός θαμμένα αγαθά παγκόσμιας αξίας, φυλακισμένα υπό το καθεστώς στεγανοποιημένων αγκυλώσεων και ευτελών μικροσυμφερόντων. Ο έντονος ζήλος, η ανιδιοτελής προσφορά, η άδολη αγάπη για τον τόπο, η ευρύτητα πνεύματος, σφραγισμένη με αληθινή πολυεπίπεδη μόρφωση, η με προσωπικές θυσίες προσήλωση στον στόχο για την αναζωπύρωση πανανθρώπινων αξιών, βγαλμένων από την τοπική κοιτίδα της ακαρνανικής πολιτείας, ήσαν τα κλειδιά της τρομακτικής επιτυχίας που ακολούθησε.
Ο λόγος του συγγραφέα λαγαρός, ρεαλιστικός, σοβαρός, απλός, οδηγεί στην ξεκούραστη περιπλάνηση των διηγουμένων σχεδόν απνευστί, τα οποία, έτσι όπως συντίθενται με τέχνη μωσαϊκού, μυούν γνώστες και μη, στην επαφή με τα γεγονότα, βοηθώντας την εμβάθυνση, ανάλυση, εκτίμησήτους, προκειμένου αβίαστα να καταλήγουν χωρίς δυσκολίες στη διαπίστωση ότι όντως οι Οινιάδες κατέστησαν η “Επίδαυρος της Δυτικής Ελλάδας”.
Πέραν των άλλων αρετών του βιβλίου, ξεχωρίζει να αναφερθεί και η επιτευχθείσα υποδόρια συμμετοχή του αναγνώστη στις αγωνίες των «αγωνιζομένων»(μαθητές, πρόσκοποι, πολιτιστικοί όμιλοι, κοινότητες, φορείς…) ως προς τις “απαντήσεις” των εκάστοτε ιθυνόντων για αίσιο αποτέλεσμα στα προκύπτονταεμπόδια. Η γοητεία του βιβλίου έγκειται στο ότι, παρότι μπορεί να γνωρίζεις την έκβαση, αγωνιάς, αγχώνεσαι, προσδοκάς, χαίρεσαι, πικραίνεσαι μαζί με τους τότε πρωταγωνιστές.
Παράλληλα με τα ιστορικά συμβάντα (π.χ. ημερομηνία αναβίωσης αρχαίου θεάτρου: 31-8-1986, θεατρικές δράσεις, διεθνή συνέδρια, επιστημονικές έρευνες, σκηνοθεσίες, μουσικές κλπ) ξεναγούμαστε φιλόξενα, ταξιδεύοντας σε νησιά, βουνά, ποτάμια, δέντρα, φυτά, ζώα· συναντούμε παραδόσεις, νύμφες, λάμιες, ανήλιαγους, αγγεία· μαθαίνουμε για ευεργέτες, επαναβίωση χορηγιών, φιλοξενίες, επίμονες προσπάθειες έξυπνων διεξόδων, αδελφοποίηση πόλεων, ενεργοποίηση ομογένειας, εκπαιδεύσεις στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας. Αντιλαμβανόμαστε έναν “άλλο” τουριστικό οδηγό.
Το βιβλίο δεικνύει πειστικά την υπαρκτική αλήθεια ότι ο άνθρωπος έχει εντός του τον πολιτισμό σε όλες του τις εκφάνσεις και, όταν αυτός αναδύεται, αίρονται οι μικροπρέπειες, οι στενοκεφαλιές, οι βαρβαρότητες· ενεργοποιούνται η ελευθερία, η δημιουργία, η μόρφωση, η ποιότητα βίου, η ομορφιά, η ανθρωπιά· το ανθρώπινο πρόσωπο γίνεται πραγματικός πολίτης εν δημοκρατία.
Εξ αφορμής μίας θέσης- τόπου με όλα τα αυτοϊδιάζοντα χαρακτηριστικά (χώρος- τρόπος Οινιαδών) ο συγγραφέας σε οδηγεί σε μια οικουμενική-πανανθρώπινη θέαση δραπετεύοντας από τοπικισμούς και εθνικισμούς.
Υπάρχει η αίσθηση ότι κινούμαστε μετέχοντας σε μια ρεαλιστική “ποιητική” διαδρομή, η οποία, έτσι όπως ξεκίνησε και δομήθηκε στον χρόνο, είναι σίγουρο πως δεν θα έχει ποτέ τέλος!: Η ποίησης είναι ανάπτυξη στίλβοντος ποδηλάτου…
Οι δρόμοι είναι λευκοί… Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος”(Α. Εμπειρίκος, Ενδοχώρα).
