Με την Απόδοση της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, που τιμάται σήμερα, Πέμπτη 13 Αυγούστου, ολοκληρώνεται ο εορταστικός κύκλος της μεγάλης Δεσποτικής εορτής που ξεκίνησε στις 6 Αυγούστου.
Η Απόδοση δεν αποτελεί μια δεύτερη, διαφορετική εορτή. Είναι η λειτουργική ολοκλήρωση του εορτασμού και η τελευταία ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία επαναφέρει με ιδιαίτερη έμφαση το γεγονός της Μεταμορφώσεως του Χριστού και το θεολογικό του μήνυμα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το γεγονός που διαδραματίστηκε στο όρος Θαβώρ. Ο Χριστός ανέβηκε εκεί μαζί με τους τρεις μαθητές Του, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη. Μπροστά τους μεταμορφώθηκε και αποκάλυψε τη θεία Του δόξα, ενώ εμφανίστηκαν ο Μωυσής και ο Ηλίας. Την εμπειρία των μαθητών ολοκλήρωσε η φωνή του Θεού Πατέρα, που μαρτυρούσε την υιότητα του Χριστού. Το γεγονός καταγράφεται στις ευαγγελικές διηγήσεις και συνδέεται άμεσα με την πορεία του Κυρίου προς το Πάθος.
Η Εκκλησία δεν βλέπει στη Μεταμόρφωση απλώς ένα θαυμαστό γεγονός. Η αποκάλυψη της θείας δόξας του Χριστού ενώπιον των μαθητών αποτελεί προαναγγελία της Αναστάσεως και φανερώνει τον προορισμό της ανθρώπινης ύπαρξης: τη μεταμόρφωση του ανθρώπου μέσα από την κοινωνία του με τον Θεό.
Γι’ αυτό και ο ύμνος της εορτής παραμένει σήμερα στο επίκεντρο της λατρευτικής ζωής. «Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός», ψάλλει η Εκκλησία, ζητώντας από τον Χριστό να φωτίσει και τον άνθρωπο με το «φῶς τὸ ἀΐδιον». Το ίδιο απολυτίκιο χρησιμοποιείται και κατά τη σημερινή Απόδοση, όπως προβλέπει το λειτουργικό τυπικό της ημέρας.
Η σημερινή ημέρα έχει, επομένως, έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Μετά την πανηγυρική εορτή της 6ης Αυγούστου, η Εκκλησία κλείνει τον κύκλο της Μεταμορφώσεως και στρέφεται πλέον προς την επόμενη μεγάλη εορτή του Αυγούστου, την Κοίμηση της Θεοτόκου.
Παράλληλα, σύμφωνα με το εορτολόγιο της ημέρας, τιμάται η Ανακομιδή και Μετάθεση του Ιερού Λειψάνου του Οσίου Μαξίμου του Ομολογητή, καθώς και η μνήμη της Αγίας Ευδοκίας της βασίλισσας, της Αγίας Ειρήνης της βασιλίσσης, των Οσίων Δωροθέου και Δοσιθέου, του Οσίου Σερίδου, του Αγίου Κορωνάτου και άλλων Αγίων.
Η Απόδοση της Μεταμορφώσεως έρχεται έτσι ως ένας ήσυχος επίλογος μιας μεγάλης εορτής. Το μήνυμα του Θαβώρ, όμως, δεν ολοκληρώνεται μαζί με το τυπικό του εορτασμού. Παραμένει ως πρόσκληση για εσωτερική αλλαγή, για απομάκρυνση από το σκοτάδι και για αναζήτηση του φωτός του Χριστού στην καθημερινή ζωή.
Και καθώς ο Αύγουστος οδεύει προς την κορύφωσή του, με τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να κρατήσουν μέσα τους αυτό ακριβώς το φως της Μεταμορφώσεως.
