Η Κυπάρισσος Αγρινίου αποχαιρέτησε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου τη Μαρία Ευθυμίου, τη μητέρα που έφερε στον κόσμο 18 παιδιά και είδε την οικογένειά της να γίνεται γνωστή πολύ πέρα από τα όρια του χωριού της. Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε στις 4 το απόγευμα, στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής, παρουσία συγγενών, φίλων και συγχωριανών που συγκεντρώθηκαν για να την αποχαιρετήσουν.
Η είδηση του θανάτου της, σε ηλικία 89 ετών, επανέφερε στο προσκήνιο μια ιστορία που είχε απασχολήσει τον ελληνικό Τύπο ήδη από τη δεκαετία του 1970. Μια ιστορία που δεν αφορά μόνο τον αριθμό των παιδιών μιας οικογένειας, αλλά και τις συνθήκες μέσα στις οποίες μεγάλωσε, την καθημερινότητά της και τη δημοσιογραφική καταγραφή της σε μια εποχή πολύ διαφορετική από τη σημερινή.
Ένα δημοσίευμα της εφημερίδας “Μαχητής”, από τον Μάρτιο του 1976, διασώζει ένα χαρακτηριστικό επεισόδιο από τη ζωή της: την παρέμβαση του τότε διοικητή της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος, καθηγητή Αδαμάντιου Πεπελάση, υπέρ του πολύτεκνου αγρότη Γεωργίου Ευθυμίου από την Κυπάρισσο Τριχωνίδας.
Η επίσκεψη που έφερε την οικογένεια στο προσκήνιο
Η ιστορία είχε αρχίσει να γίνεται γνωστή νωρίτερα, μέσα από ένα ρεπορτάζ της εφημερίδας «Βραδυνή». Την έρευνα πραγματοποίησαν ο Νίκος Κανής και ο πατέρας του, Ανδρέας Κανής, ο τότε εκδότης του «Μαχητή». Ο Νίκος Κανής εργαζόταν εκείνη την περίοδο ως ανταποκριτής της «Βραδυνής».
Το αρχικό ρεπορτάζ, δυστυχώς, δεν έχει διασωθεί σε αρχείο. Έχουν, ωστόσο, διατηρηθεί οι αναμνήσεις του Νίκου Κανή από εκείνη την επίσκεψη, οι οποίες φωτίζουν μια πλευρά της οικογένειας που δεν αποτυπώνεται σε αριθμούς και οικονομικά στοιχεία.
Όταν οι δύο δημοσιογράφοι έφτασαν στο σπίτι των Ευθυμίου, τα παιδιά τούς πλησίασαν και τους αγκάλιασαν με αγάπη. Ακολούθησε μια όμορφη συζήτηση, μέσα από την οποία οι επισκέπτες γνώρισαν την καθημερινότητα μιας πολυμελούς οικογένειας στην ορεινή Αιτωλοακαρνανία.
Κάθε μέρα, όπως θυμάται ο Νίκος Κανής, έφτιαχναν ένα μεγάλο ταψί με ζυμωτό ψωμί. Το φαγητό τους ήταν λιτό, αλλά έφτανε για όλους. Και, πάνω απ’ όλα, οι άνθρωποι του σπιτιού ζούσαν αγαπημένοι και ήρεμοι.
Είναι εικόνες που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σήμερα, καθώς η ιστορία της οικογένειας επανέρχεται στη δημοσιότητα με αφορμή τον θάνατο της Μαρίας. Πίσω από τον χαρακτηρισμό «υπερπολύτεκνη οικογένεια» υπήρχε μια καθημερινότητα με τις δικές της ανάγκες, δυσκολίες και ισορροπίες. Και πίσω από την εντύπωση που προκαλούσε ο αριθμός των παιδιών, υπήρχε ένα σπίτι όπου η ζωή οργανωνόταν γύρω από όσα μπορούσαν να μοιραστούν όλοι.
Το δημοσίευμα του «Μαχητή» και η παρέμβαση της ΑΤΕ
Τον Μάρτιο του 1976, ο «Μαχητής» επανήλθε στην υπόθεση με δημοσίευμα που έφερε τον τίτλο «Η ΑΤΕ βοηθάει τους αγρότες» και αναφερόταν στην απόφαση του διοικητή της Αγροτικής Τράπεζας να ενισχύσει οικονομικά τον Γεώργιο Ευθυμίου.
Ο καθηγητής Αδ. Πεπελάσης είχε διαβάσει το ρεπορτάζ της «Βραδυνής» για τον φτωχό καπνοπαραγωγό από την Κυπάρισσο Τριχωνίδας. Επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ανδρέα Κανή, προκειμένου να του ανακοινώσει την απόφαση της Τράπεζας να προσφέρει βοήθεια στην οικογένεια.
Η ενίσχυση, όπως καταγράφεται στο ιστορικό απόκομμα, ανερχόταν σε 15.000 δραχμές εφάπαξ και 1.000 δραχμές τον μήνα επ’ αόριστον.
Το κείμενο παρουσίαζε την απόφαση ως ουσιαστική βοήθεια προς έναν αγρότη που δυσκολευόταν να συντηρήσει την πολυμελή οικογένειά του. Παράλληλα, εξήρε την πρωτοβουλία του διοικητή και καλούσε και άλλους να ακολουθήσουν το παράδειγμά του.
Η ιστορία των Ευθυμίου είχε αποκτήσει δημόσια διάσταση και η δημοσιογραφική ανάδειξή της είχε οδηγήσει σε μια συγκεκριμένη οικονομική παρέμβαση.
Στον αποχαιρετισμό της Μαρίας Ευθυμίου, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κυπάρισσου στάθηκε στη γλυκύτητα και την ηρεμία της, αλλά και στη φιλοξενία της. Τη θυμήθηκε ως μια γυναίκα που υποδεχόταν τους επισκέπτες στο σπίτι της με χαμόγελο και ένα κέρασμα.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με τις αναμνήσεις από την παλιά δημοσιογραφική επίσκεψη, όπως τις διατηρεί ο Νίκος Κανής. Η φιλοξενία, η απλότητα και η οικογενειακή ζωή βρίσκονται στον πυρήνα και των δύο αφηγήσεων, παρά την απόσταση των πενήντα χρόνων.
Η Μαρία Ευθυμίου έφυγε στα 89 της χρόνια, αφήνοντας πίσω της τα 18 παιδιά της και μια οικογένεια που συνδέθηκε με την ιστορία της Κυπάρισσου. Οι μαρτυρίες όσων τη γνώρισαν κρατούν ζωντανή τη μνήμη μιας γυναίκας που, μέσα από την καθημερινότητά της, έδωσε το δικό της νόημα στην έννοια της οικογένειας.
Μαριάννα Ζαμπάρα
Οι φωτογραφίες που ακολουθούν προέρχονται από το φωτογραφικό αρχείο του “Μαχητή” υπό την κοινή λεζάντα “Η Μαρία Ευθυμίου από την Κυπάρισσο Τρχωνίδας γέννησε το 18ο παιδί της στον Κρικελή – 1980”
