Στις 8 Σεπτεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη Γέννηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, την πρώτη μεγάλη Θεομητορική εορτή του εκκλησιαστικού έτους.
Η ημέρα αυτή κατέχει ξεχωριστή θέση στην εκκλησιαστική ζωή. Η γέννηση της Παναγίας θεωρείται ένα γεγονός που «πλημμύρισε χαρά την οικουμένη», καθώς από αυτήν θα γεννιόταν ο Χριστός. Όπως ψάλλει και το απολυτίκιο της ημέρας, η Γέννηση της Θεοτόκου προμήνυσε τη λύτρωση και τη ζωή για τον κόσμο.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει κάθε χρόνο στις 8 Σεπτεμβρίου το Γενέσιο της Θεοτόκου. Είναι μία από τις ελάχιστες γεννήσεις που τιμά ιδιαίτερα, μαζί με τη Γέννηση του Χριστού και εκείνη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.
Γονείς της Παναγίας ήταν οι ευσεβείς Ιωακείμ και Άννα, οι οποίοι, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, κατάγονταν από τη γενιά του βασιλιά Δαβίδ.
Για πολλά χρόνια παρέμεναν άτεκνοι, γεγονός που αποτελούσε μεγάλη δοκιμασία και αιτία βαθιάς θλίψης για το ζευγάρι. Παρά τον πόνο τους, όμως, δεν έχασαν την πίστη τους.
Η παράδοση περιγράφει τον Ιωακείμ να αποσύρεται στην έρημο και να προσεύχεται και την Άννα να στρέφεται επίσης με θερμή προσευχή προς τον Θεό. Η προσευχή τους, σύμφωνα με τη διήγηση, εισακούστηκε και τους αναγγέλθηκε ότι θα αποκτούσαν παιδί.
Όταν συμπληρώθηκαν οι μήνες της εγκυμοσύνης, η Άννα γέννησε ένα κορίτσι. Το παιδί ονομάστηκε Μαριάμ, δηλαδή Μαρία.
Η γέννησή της υπήρξε για τους ηλικιωμένους γονείς της η απάντηση στις μακροχρόνιες προσευχές τους. Για την Εκκλησία, όμως, το γεγονός αυτό είχε πολύ βαθύτερη σημασία: αποτέλεσε την αρχή της πορείας που θα οδηγούσε στη Γέννηση του Χριστού.
Η Γέννηση της Θεοτόκου χαρακτηρίζεται από το θαύμα της λύσης της ατεκνίας της Άννας, πραγματοποιήθηκε όμως, σύμφωνα με την ορθόδοξη διδασκαλία που παρουσιάζεται στις σχετικές εκκλησιαστικές πηγές, κατά τη φυσική τάξη των πραγμάτων.
Η θαυμαστή παρέμβαση του Θεού συνδέεται με την εκπλήρωση των προσευχών των Ιωακείμ και Άννας και με τη λύση της μακροχρόνιας ατεκνίας τους.
Την επόμενη ημέρα της εορτής, στις 9 Σεπτεμβρίου, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των γονέων της Παναγίας, των Θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννας.
Το Γενέσιο της Θεοτόκου συγκαταλέγεται στις μεγάλες Θεομητορικές εορτές της Εκκλησίας. Η λατρευτική τιμή σημαντικών γεγονότων της ζωής της Παναγίας αναπτύχθηκε στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, ενώ ως πιθανότερος χρόνος καθιέρωσης της συγκεκριμένης εορτής αναφέρεται το τέλος του 5ου ή οι αρχές του 6ου αιώνα. Η εορτή συνδέθηκε από νωρίς με την Αγία Πόλη και τελείται στις 8 Σεπτεμβρίου, όπως και σήμερα.
Η Παναγία παραμένει για τους Ορθόδοξους πιστούς η Κεχαριτωμένη, η Μητέρα του Θεανθρώπου και η μητέρα στην οποία οι πιστοί απευθύνονται ζητώντας προστασία και μεσιτεία.
Όπως ψάλλει σήμερα η Εκκλησία:
«Η γέννησίς σου Θεοτόκε, χαράν εμήνυσε πάση τη οικουμένη…»
Μια ημέρα χαράς, πίστης και ελπίδας για ολόκληρη την Ορθοδοξία.
