
Μετά από τα τέσσερα προηγούμενα βιβλία του σχετικά με τις ομηρικές μελέτες, ο κ. Ευθύμιος Αδάμης, φιλόλογος MSc, αρχαιολόγος και Διευθυντής του 5ου Γυμνασίου Αγρινίου, επανέρχεται δυναμικά με το πέμπτο του «ομηρικό» έργο με τίτλο «Το Αίνιγμα της Ομηρικής Ιθάκης και η μορφή του Οδυσσέα», το οποίο κυκλοφόρησε πρόσφατα και έχει ήδη αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές, όπως φάνηκε από τις τοποθετήσεις φίλων, συνεργατών και συναδέλφων του συγγραφέα κατά την πρόσφατη διαδικτυακή παρουσίαση του βιβλίου στο αναγνωστικό κοινό.
Ο συγγραφέας εδώ αναμετράται με το μύθο και το χρόνο και επιδίδεται σε έναν μεγάλο αγώνα αναζήτησης ορατών και αοράτων στοιχείων για την επίλυση του γρίφου και την εξιχνίαση του μυστηρίου της Ομηρικής Ιθάκης και της μορφής του κεντρικού ήρωα, του Οδυσσέα. Ομηρικοί τόποι, πρόσωπα και γεγονότα χάνονται μέσα στην αχλή του χρόνου και της προϊστορίας, κάτω από στρώματα μύθων, μαρτυριών, ανθρώπων, καταστάσεων και ποικίλων αντικειμενικών μεταβολών, που μεσολαβούν μέσα στις χιλιετηρίδες και τα καθιστούν όλα αυτά μακρινά, απρόσιτα και απροσπέλαστα στη σημερινή μας αντίληψη, γι’ αυτό και παγιωμένα μέσα μας όπως μας έχουν μεταδοθεί στο σχολείο.
Ωστόσο, ο κ. Αδάμης, έχοντας ως αρχαιολόγος και βαθύς γνώστης της ιστορίας το δαιμόνιο της έρευνας, δεν θέλησε να επαναπαυτεί σε αυτή την παγίωση ούτε σε ένα απλό παραμύθι, όσο κι αν αυτό μεταπλάστηκε σε ένα τόσο όμορφο και αξεπέραστο ποιητικό έργο στα μαγικά χέρια του Ομήρου. Ανέλαβε την ευθύνη και το δύσκολο στοίχημα να ασχοληθεί διεξοδικά με τα πατήματα της ιστορίας και της ιστορικής αλήθειας για την αθέατη, αλλά υπαρκτή πίσω πλευρά του φεγγαριού του ομηρικού έπους.
Ξεκινά, λοιπόν, τη δική του Οδύσσεια, τουτέστιν ένα μακρύ, γοητευτικό, τολμηρό και κοπιώδες ταξίδι στη μελέτη των κειμένων και των πηγών και, με την πρόσθετη πανοπλία των γνώσεών του και της ιστορικής του αντίληψης, «βγαίνει στον πηγαιμό» για τη δική του, την όντως Ιθάκη της ιστορίας και της αντικειμενικής πραγματικότητας, και για τη μορφή του όντως Οδυσσέα ως ιστορικού προσώπου. Επιχειρεί να ρίξει φως στα σκοτεινά σημεία του ομηρικού κόσμου, να συνδέσει τα φαινομενικά ασύνδετα, να φανερώσει τα αφανέρωτα και να δείξει τα πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης που διαθέτει το ομηρικό έργο, όπως και τα πολλά καλά κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα που ζητούν αποκρυπτογράφηση και ερμηνεία.
Η Οδύσσεια προσφέρει ταυτόχρονα τα απαραίτητα κλειδιά στον υποψιασμένο και υψηλής αντίληψης μελετητή, καθιστώντας την κορυφαία νοητική και ερευνητική πρόκληση. Φυσικά, η υλοποίηση ενός τόσο φιλόδοξου στόχου για την αναζήτηση, την αναψηλάφηση, την αποκάλυψη και την ανάδειξη της αντικειμενικής αλήθειας για τόπους, πρόσωπα και γεγονότα ενός τόσο μακρινού και απροσπέλαστου παρελθόντος προϋποθέτει εξαντλητική και μακροχρόνια εργασία, στην οποία επιδόθηκε ψυχή τε και σώματι ο κ. Ευθύμιος Αδάμης, όπως φαίνεται από την προσεγμένη και επιμελημένη έκδοση του βιβλίου, τον μεγάλο αριθμό κεφαλαίων (16 συνολικά), καθώς και το πλήθος αρχαίων πηγών και της ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας που παρατίθεται στο τέλος του έργου, προσδίδοντας αναμφισβήτητη εγκυρότητα και επιστημονικό χαρακτήρα.
Συνοψίζοντας, με αυτήν τη νέα οπτική στο ομηρικό έπος και με την ανάδειξη του πολλαπλού χαρακτήρα του ως μύθου, ποίησης, ιστορίας, αρχαιολογίας και ανθρωπογεωγραφίας, ο κ. Αδάμης κατάφερε να ζωντανέψει και να ανανοηματοδοτήσει τον Όμηρο, τον Οδυσσέα, την Οδύσσεια, τους τόπους της, τα γεγονότα και τα δρώντα πρόσωπα, δίνοντας σε όλα αυτά μια νέα διάσταση και ενδιαφέρον για τον σύγχρονο αναγνώστη.
Κατάφερε, επίσης, να ξανασυστήσει την Οδύσσεια στο κοινό, αποκαλύπτοντας το βάθος, τη γοητεία και τη συναρπαστικότητα που κρύβει, το μυστήριο και το σασπένς που την περιβάλλει, καθώς και τον ανεξάντλητο χαρακτήρα της, προσφέροντας συνεχώς νέα στοιχεία έρευνας και προκαλώντας τους μελετητές σε νέα επίπεδα προσέγγισης. Παράλληλα, προσέδωσε νέα δυναμική στις ομηρικές σπουδές και άνοιξε έναν μεγάλο ερευνητικό δρόμο στους ειδικούς, για «να βρεθεί η πραγματική Ιθάκη, ο πραγματικός Οδυσσέας και η πραγματική ιστορική του δράση», όπως σημειώνει ο ίδιος.
Το νέο βιβλίο του κ. Αδάμη, επιστημονικά άρτιο και ολοκληρωμένο, θα μπορούσε να ενταχθεί ακόμη και ως διδακτορική διατριβή, ενώ ταυτόχρονα διαθέτει απλή και προσιτή γραφή, ώστε να είναι κατανοητό και για τον μη ειδικό αναγνώστη. Αυτό επιτρέπει εποικοδομητική επαφή και γόνιμο διάλογο με το παρελθόν, την ελληνική γραμματεία και το πλούσιο ιστορικό παρελθόν της χώρας.
Θερμά συγχαρητήρια, λοιπόν, στον κ. Ευθύμιο Αδάμη για το εξαιρετικό και πρωτότυπο βιβλίο του, το πέμπτο κατά σειρά στα ομηρικά θέματα, που τον καταξιώνει ως εκπαιδευτικό, ιστορικό, ερευνητή και πνευματικό άνθρωπο, κατατάσσοντάς τον στους μεγάλους Έλληνες ομηριστές. Ευχόμαστε, δε, το «Το Αίνιγμα της Ομηρικής Ιθάκης και η μορφή του Οδυσσέα» να γίνει ευπώλητο και καλοτάξιδο, ώστε να βρει γρήγορα την Ιθάκη του μέσα στο νου, στις καρδιές και στις συνειδήσεις των αναγνωστών του.
Κωνσταντίνα Κουτσονίκα, Φιλόλογος
ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΑΔΑΜΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΑ ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΗΣ ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΙΘΑΚΗΣ







