Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύθηκε στις 30 Μαΐου 2007 και τιμήθηκε με το 1ο Πανελλήνιο Βραβείο Καλύτερου Κυρίου Άρθρου από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας – Ενημέρωσης. Θέτει ζητήματα ηθικής, κοινωνικής ευθύνης και αντιμετώπισης της διαφορετικότητας, με αφορμή φαινόμενα δημόσιου χλευασμού στην τηλεόραση, τα οποία – δυστυχώς – παραμένουν επίκαιρα.
Ο ΚΑΤΜΑΝ, ο Βας-Βας και τα υπόλοιπα μέλη του ιδιόμορφου συγκροτήματος. Τα «ταλέντα». Απέναντι στην κοινωνία του δήθεν πολιτισμού. Των κατ’ ευφημισμόν αρχών, των κατ’ επίφασιν αξιών. Του δήθεν σεβασμού της διαφορετικότητας. Του δήθεν αντιρατσισμού. Του γενικώς δήθεν. Η φαρισαϊκή κοινωνία του ψεύδους και της απάτης, που προστατεύει, υποτίθεται, τους προβληματικούς συνανθρώπους μας, αλλά όχι μόνο ανέχεται, μα επιζητεί και διασκεδάζει με τη δημόσια διαπόμπευση όλων αυτών των άμοιρων πλασμάτων που η κακοτυχία τους, τους έστειλε στην απόλυτη δικαιοδοσία μιας γυναίκας, που μόνο από το βλέμμα της αντιλαμβάνεται κανείς τι κρύβει η ψυχή της.
ΑΝΑΞΙΟΠΑΘΕΙΣ και δυστυχούντες, ανίκανοι να προστατεύσουν τον εαυτό τους, γίνονται καθημερινό ο δημόσιος περίγελως της κοινωνίας των “ευπρεπών”, των “πολιτισμένων”, των “μυαλωμένων και έξυπνων”, μιας κοινωνίας που θυμίζει κραυγάζουσα ρωμαϊκή αρένα την ώρα που οι λέοντες κατασπαράσσουν τον σκλάβο, καταξεσκίζοντας με αγριότητα τις ματωμένες σάρκες του.
ΑΥΤΟΙ είμαστε και μην εξιστάμεθα. Δεν έχουμε διαφορά. Διαφορά έχουν αυτά τα πραγματικά συμπαθή πλάσματα, οι συνάνθρωποί μας, είτε επειδή αντιμετωπίζουν πρόβλημα επικοινωνίας, είτε επειδή ψευδίζουν και τραυλίζουν, είτε επειδή παραποιούν τις λέξεις, είτε επειδή παραφωνούν, είτε τέλος, επειδή δεν έχουν το βαθμό νοητικής ευχέρειας που διαθέτουμε όλοι οι άλλοι. Εμείς οι άλλοι, οι ευφυείς και πολιτισμένοι, οι οποίοι, αντί να προστατεύσουμε με οποιονδήποτε τρόπο τούτη την κοινωνική διαφορετικότητα, περιφρουρώντας παράλληλα και τον αυτοσεβασμό μας. κατρακυλάμε στα έσχατα ερέβη του χλευασμού και του δημόσιου εξευτελισμού, αγνοώντας σκόπιμα ό,τι εμείς οι ίδιοι βιώνουμε (με το να παρακολουθούμε και να επικροτούμε) το μεγαλύτερο ευτελισμό του εαυτού μας, έστω ιδιωτικά, έστω οικογενειακά, δίδοντας παράλληλα και στους οικείους μας τη δυνατότητα ν’ αντιληφθούν το επίπεδο του πολιτισμού στο οποίο επιθυμούμε να λειτουργούμε.
ΟΛΟΙ ετούτοι εδώ οι άνθρωποι – οι για εμάς “γραφικοί” – βιώνουν υπέρτατο ανθρώπινο πόνο. Είναι οι περισσότεροι πάμφτωχοι, άστεγοι, κοινωνικά περιθωριοποιημένοι και συνάμα νοητικά αδύνατοι. Προβληματικοί, δηλαδή. Ε, λοιπόν, θα πρέπει κάποιος να διαθέτει χειρότερα των αιμοδιψών ζώων ένστικτα, για να συμβάλλει ή να συμφωνεί μ’ αυτόν το δημόσιο εξευτελισμό τους. Κι όμως, το πρόβλημά τους έγινε προϊόν εκμετάλλευσης και ο πανεθνικός ονειδισμός τους μετατράπηκε γρήγορα σε άκρως αποδοτική τηλεοπτική εκπομπή και μάλιστα με ιδιαίτερη τηλεθέαση, που γεμίζει τα ταμεία της επιχείρησης. Ο πολιτιστικός ρατσισμός κυριαρχεί και, δυστυχώς, μας διαποτίζει. Το χειρότερό είναι ότι, οι περισσότεροι εξ ημών υποκρίνονται, προβάλλοντας την έωλη δικαιολογία πως “οικειοθελώς παρευρίσκονται και μάλιστα πληρώνονται”. Είναι και τα δύο ψέματα. Οι ίδιοι, λόγω του προβλήματος τους, δε γνωρίζουν την πανελλαδική τους χλεύη. Όμως, οι οικογένειές τους, μέσω του “Συλλόγου οικογενειών για την ψυχική υγεία”, έχουν κατ’ επανάληψιν διαμαρτυρηθεί με επιστολές τους στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, με ουρανομήκη φωνή διαμαρτυρίας (όπως την αποτυπώνουν στα έγγραφά τους): “Έλεος. Βάλτε επιτέλους φρένο σ’ αυτόν τον κατήφορο. Έχουν αιχμαλωτίσει τους ανθρώπους μας, τους διακωμωδούν δημοσίως, τους πετάνε στον Καιάδα”. Αλλά ποιος ν’ ακούσει; Σε ό,τι αφορά τα χρήματα, βεβαίως και τους πετάνε, δίκην ψυχίων σε κύνες (με την ολοκληρωτική έννοια του όρου), λίγα ευρώ από τα εκατομμύρια που οι ίδιοι οι “γραφικοί” τους εξασφαλίζουν από την τηλεθέαση και τις διαφημίσεις.
Η ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΗ Πολιτεία, μέσω των αρμοδίων νομικών οργάνων της, οφείλει να θέσει οριστικό τέλος στον ιταμό διασυρμό των ανθρώπων, από τέτοιου είδους εκπομπές. Οφείλει παράλληλα να διασφαλίσει τα ατομικό δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια των νοητικό αδύναμων σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής, έτσι ώστε αυτά να μην καταπατούνται και οι πάσχοντες (που αδυνατούν να συλλάβουν την έννοια της αξιοπρέπειας) να μην ταπεινώνονται και να μη χλευάζονται από τους κάθε είδους κατάπτυστους τηλεοπτικούς αριβίστες. Απ’ αυτούς, που έχουν άλλου είδους, αλλά πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα από τους ίδιους τους “γραφικούς”.
ΣΕ Ο,ΤΙ αφορά εμάς τους πολίτες, ας αναλογιστούμε αν μας αξίζει να μας διαχειρίζονται με τέτοιον τρόπο, αν μας πρέπουν τα σκουπίδια και όχι η ποιότητα κι αν, τέλος, οι αρχές και οι αξίες μας είναι τόσο ελαστικές και η ηθική μας τόσο έκπτωτη, ώστε να διασκεδάζουμε με το πρόβλημα του αδικημένου από τη φύση συνανθρώπου μας, αυτό που θα έπρεπε να μας συγκλονίζει και να διαμορφώνει τις ψυχικές μας διεργασίες, με σπαραγμό, με λύπη, με κλάμα.
ΧΩΡΑΕΙ εδώ πουθενά το γέλιο;
ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α. ΚΑΝΗΣ
