Η κυβέρνηση Τραμπ χάνει την υπομονή της με τη βραδύτητα της Apple στη μεταφορά των δραστηριοτήτων της εκτός Κίνας. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές της Wall Street, ο τεχνολογικός κολοσσός φαίνεται ολοένα και περισσότερο παγιδευμένος στη χώρα.
Τη Δευτέρα, ο σύμβουλος εμπορίου του Ντόναλντ Τραμπ, Πίτερ Ναβάρο, εξαπέλυσε επίθεση στη στρατηγική παραγωγής της Apple μιλώντας στο CNBC, χαρακτηρίζοντας «αδιανόητο» το γεγονός ότι η Apple δεν έχει καταφέρει να μεταφέρει τα εργοστάσιά της εκτός Κίνας τα τελευταία χρόνια.
«Από την πρώτη θητεία του Τραμπ, ο Τιμ Κουκ ζητά συνεχώς περισσότερο χρόνο για να μεταφέρει τα εργοστάσιά του εκτός Κίνας», δήλωσε ο Ναβάρο. «Το πρόβλημα μου με τον Τιμ Κουκ είναι πως δεν κάνει ποτέ τα απαραίτητα βήματα για να το υλοποιήσει».
«Με όλες αυτές τις νέες τεχνικές προηγμένης παραγωγής και τις εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, μου φαίνεται αδιανόητο ότι ο Τιμ Κουκ δεν μπορεί να κατασκευάσει τα iPhone του αλλού στον κόσμο — ακόμα και εδώ, στις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Νωρίτερα φέτος, ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, ανακοίνωσε επενδυτικό σχέδιο 500 δισ. δολαρίων για έργα στις Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα τέσσερα χρόνια, που περιλαμβάνει τη δημιουργία 20.000 θέσεων εργασίας, ένα εργοστάσιο παραγωγής στο Χιούστον και αυξημένες δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη. Στην πρώτη θητεία Τραμπ, η Apple είχε δεσμευθεί για επενδύσεις 430 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ.
Καθώς η πίεση από την κυβέρνηση Τραμπ προς την Apple για απομάκρυνση από την Κίνα εντείνεται, οι αναλυτές της Wall Street εμφανίζονται απαισιόδοξοι για το κατά πόσο η εταιρεία μπορεί να το πετύχει χωρίς σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
Καταρχάς, η εγχώρια παραγωγή συνεπάγεται υψηλότερο εργατικό κόστος. Επίσης, η παραγωγή στις ΗΠΑ δεν απαλλάσσει την Apple από την καταβολή δασμών για την εισαγωγή επιμέρους εξαρτημάτων. Ο Wamsi Mohan, αναλυτής της Bank of America, εκτιμά πως το κόστος ενός iPhone θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 25% μόνο από το εργατικό κόστος — και πάνω από 90% συνολικά αν προστεθούν οι δασμοί.
Ακόμα κι αν η Apple ενισχύσει την παραγωγή στις ΗΠΑ, ο Mohan θεωρεί πως αυτό θα περιοριστεί στη διαδικασία τελικής συναρμολόγησης.
«Η μεταφορά ολόκληρης της εφοδιαστικής αλυσίδας του iPhone θα ήταν ένα πολύ μεγαλύτερο εγχείρημα και πιθανόν να χρειαστούν χρόνια, αν είναι καν εφικτό», σημείωσε σε ανάλυσή του τον Απρίλιο.
Ο Erik Woodring, αναλυτής της Morgan Stanley, δήλωσε πως θα χρειάζονταν τουλάχιστον δύο χρόνια για την κατασκευή εγκαταστάσεων συναρμολόγησης, ενώ θα απαιτούνταν πάνω από 100.000 εξειδικευμένοι εργαζόμενοι σε εξοπλισμό υψηλής ακρίβειας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρώτο iPhone που θα συναρμολογούνταν στις ΗΠΑ ίσως να μην κυκλοφορήσει πριν την ολοκλήρωση της θητείας Τραμπ.
Μία εναλλακτική για τη μείωση του κινδύνου από δασμούς είναι η μεταφορά παραγωγής σε Ινδία και Βιετνάμ — μια στρατηγική που η Apple ακολουθεί ήδη από την πανδημία. Ωστόσο, η πρόσφατη σκλήρυνση της στάσης της κυβέρνησης δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί πιο σταθερή δέσμευση για επαναπατρισμό (reshoring), και όχι απλώς «φιλική μεταφορά» της παραγωγής (friendshoring).
Η μετοχή της Apple έχει μείνει σημαντικά πίσω από τις υπόλοιπες του τεχνολογικού δείκτη «Mag 7». Η BofA εκτιμά ότι μια φημολογούμενη συμφωνία για τεχνητή νοημοσύνη ίσως αντιστρέψει την πορεία αυτή. Αύριο η Apple πραγματοποιεί τη μεγάλη καλοκαιρινή της εκδήλωση. Το WWDC 2025 θεωρείται «κρίσιμη ευκαιρία» για την εταιρεία.
Τον Μάιο, ο Τραμπ απείλησε με επιβολή δασμού 25% στις εισαγωγές iPhone. Ο Woodring, ωστόσο, πιστεύει πως αυτό δεν θα είναι αρκετό για να αντισταθμιστεί το αυξημένο κόστος της εγχώριας παραγωγής.
«Ο χρόνος μέχρι την αγορά θα είναι πολύ μεγάλος και το κόστος παραγωγής ενός iPhone στις ΗΠΑ πολύ υψηλό σε σχέση με το πρόσθετο βάρος ενός δασμού 25%», σημείωσε σε ανάλυσή του τον Μάιο.
Αυτό φέρνει την Apple και τον Τιμ Κουκ σε δύσκολη θέση, με αβέβαιο το ποιο επίπεδο δασμών θα μπορούσε να γείρει τη ζυγαριά υπέρ της εγχώριας παραγωγής.
«Η στάση αδιαλλαξίας της Apple […] ενέχει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης των δασμών (θα αρκούσε άραγε ένας δασμός 50% για να μεταφερθεί η παραγωγή στις ΗΠΑ;)», πρόσθεσε ο Woodring.
Επιπλέον, η έξοδος από την Κίνα ενδέχεται να αποτελέσει και η ίδια έναν σοβαρό επιχειρηματικό κίνδυνο. Η κινεζική αγορά υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους κινητήριους μοχλούς ανάπτυξης της Apple την τελευταία δεκαετία.
Αν και η έκθεση στην Κίνα αφήνει την Apple ευάλωτη στις ρυθμίσεις του Πεκίνου, η απομάκρυνση από τη χώρα θα μπορούσε να πλήξει την ισχυρότερη αγορά της εταιρείας εκτός Αμερικής.
«Η μεταφορά παραγωγής ενδέχεται να ενοχλήσει το Πεκίνο, οδηγώντας σε έμμεσες μορφές αντιποίνων — όπως καθυστερήσεις στον τελωνειακό έλεγχο, εντατικοί εργασιακοί έλεγχοι κ.λπ., που θα δυσχεράνουν τη λειτουργία της Apple στην Κίνα», έγραψε ο Mohan τον Ιούνιο.
«Παρότι η Apple διαφοροποιεί σταδιακά (στοχεύοντας το 25% της παραγωγής iPhone να γίνεται εκτός Κίνας μέχρι το 2025), η χώρα πιθανότατα θα παραμείνει αναντικατάστατη για χρόνια — καθώς διαθέτει απαράμιλλη κλίμακα παραγωγής και εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό για τη συναρμολόγηση πολύπλοκων συσκευών», πρόσθεσε.
Όπως κι αν το δει κανείς, το επιχειρηματικό μοντέλο της Apple είναι βαθιά ριζωμένο στην Κίνα. Η εταιρεία βρίσκεται σε δύσκολη θέση — καθώς καλείται να διαχειριστεί σοβαρές συνέπειες είτε αποφασίσει να μείνει είτε να αποχωρήσει.
