Κρίσιμη καμπή φαίνεται να διανύει το σχέδιο δημιουργίας του μεγάλου φωτοβολταϊκού πάρκου στο Μεσολόγγι, καθώς –όπως προκύπτει από την πρόσφατη πρόσκληση του Δ.Σ.– η Γενική Συνέλευση της Ενεργειακής Κοινότητας Τ2 συγκαλείται την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για το μέλλον του έργου. Στη συγκεκριμένη κοινότητα συμμετέχουν ΤΟΕΒ από όλη την Αιτωλοακαρνανία, οι οποίοι, ύστερα από χρόνια καθυστερήσεων, ασαφειών και αντιδράσεων, ζητούν πλήρη ενημέρωση, ξεκαθάρισμα λογαριασμών και παρουσίαση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος υλοποίησης. Η συζήτηση αναμένεται οξυμένη, καθώς στο τραπέζι τίθενται ζητήματα όπως η παράταση της παραχώρησης του οικοπέδου στο Polder, η εξασφάλιση χρηματοδότησης, οι όροι σύνδεσης με το δίκτυο, αλλά και οι επιπτώσεις της επικείμενης κατάργησης των ΤΟΕΒ που απειλεί να τινάξει στον αέρα τον σχεδιασμό.
Το έργο και οι προσδοκίες
Το φωτοβολταϊκό πάρκο στο κτήμα Polder του Μεσολογγίου εξακολουθεί να παραμένει μια «μεγάλη εκκρεμότητα» για την Αιτωλοακαρνανία, παρά τις υψηλές προσδοκίες που είχε δημιουργήσει ήδη από την πρώτη στιγμή. Οι ενεργειακές κοινότητες που συγκροτήθηκαν με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και τη συμμετοχή ΤΟΕΒ, Δήμων και ΔΕΥΑ είχαν ως στόχο να προσφέρουν μια ριζική λύση στο ενεργειακό πρόβλημα: με το net-metering, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για αντλιοστάσια, αποστραγγιστικά έργα και δημοτικές επιχειρήσεις θα μπορούσε να μειωθεί ακόμη και κατά 50%, ενώ το όφελος για τους αγρότες θα ήταν καταλυτικό σε μια περίοδο εκτόξευσης τιμών και μείωσης καλλιεργειών.
Κι όμως, τέσσερα χρόνια μετά, το έργο παραμένει «κολλημένο» σε γραφειοκρατικά και πολιτικά εμπόδια: από την καθυστέρηση έκδοσης της Υπουργικής Απόφασης που θα ξεκαθαρίσει το πλαίσιο λειτουργίας των ενεργειακών κοινοτήτων, μέχρι τις διαφωνίες γύρω από το αν χρειάζονται νέες μελέτες ή αν πρέπει να αξιοποιηθεί άμεσα ο φάκελος πληρότητας που ήδη υπάρχει. Ο αντιπρόεδρος της Ενεργειακής Κοινότητας Τ2, Κώστας Καραδήμας, έχει κατ’ επανάληψη καταγγείλει τις καθυστερήσεις, υπενθυμίζοντας ότι «μείναμε μετεξεταστέοι» και ότι, αν είχαν ληφθεί οι σωστές αποφάσεις, το πάρκο θα λειτουργούσε ήδη, μειώνοντας δραστικά το ενεργειακό βάρος σε ΤΟΕΒ και Δήμους.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση γύρω από το Polder αναδεικνύει και τις αντιφάσεις που χαρακτήρισαν το έργο από την αρχή: πολιτικές αντιπαραθέσεις για το αν η ΔΕΥΑ Μεσολογγίου έπρεπε να προχωρήσει σε δική της αυτόνομη ενεργειακή κοινότητα, διαμάχες για το χρηματοδοτικό σχήμα, αλλά και μια γενικότερη δυσπιστία για το κατά πόσο οι ενεργειακές κοινότητες μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Ενώ λοιπόν οι αγρότες περιμένουν την «ανάσα» που θα τους εξασφαλίσει φθηνότερη ενέργεια, το ερώτημα παραμένει: θα ξεκολλήσει το έργο ή θα χαθεί οριστικά μια μοναδική ευκαιρία για την περιοχή;
Τοποθέτηση Κώστα Καραδήμα, προέδρου ΤΟΕΒ Μεσολογγίου και αντιπροέδρου των Ενεργειακών Κοινοτήτων
Μετά την παραχώρηση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στο κτήμα Πόλντερ για τη δημιουργία φωτοβολταϊκού πάρκου, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και οι ενεργειακές κοινότητες προχώρησαν στην κατάτμηση του οικοπέδου. Σύμφωνα με το συμβόλαιο παραχώρησης (αρ. 12367), εκτάσεις παραχωρήθηκαν δωρεάν σε κοινότητες, όπως η Τ1, προκειμένου να υπάρξει περιουσιακό στοιχείο πάνω στο οποίο θα υλοποιηθεί το έργο. Συνολικά δημιουργήθηκαν επτά ενεργειακές κοινότητες: τρεις που αφορούν ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ, και τέσσερις που αφορούν Δήμους, ΔΕΥΑ και νομικά πρόσωπα.
Από το 2020 και μετά την παραχώρηση, ξεκίνησε μια μεγάλη προσπάθεια με πρωτοβουλία της Περιφέρειας και προσωπικά του Περιφερειάρχη Νεκτάριου Φαρμάκη. Το αποτέλεσμα ήταν ότι τον Απρίλιο του 2024 κατατέθηκε φάκελος πληρότητας, επίσημο έγγραφο της Περιφέρειας, που πιστοποιεί ότι όλες οι ενεργειακές κοινότητες λειτουργούν με το μοντέλο του net metering (συμψηφισμός ηλεκτρικής κατανάλωσης), σύμφωνα με τον νόμο 5037/2024, ο οποίος ενσωμάτωσε ευρωπαϊκές οδηγίες.
Το επόμενο βήμα ήταν η εκπόνηση φακέλου σκοπιμότητας: πού θα βρεθούν τα χρήματα, πώς θα υλοποιηθεί το έργο και αποστολή του στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Αυτό, όμως, δεν έγινε ποτέ. Παράλληλα, ο ΑΔΜΗΕ, με επιστολή του την 1/2/2023, ζήτησε την υπογραφή τριμερούς σύμβασης με τον ΔΕΔΔΗΕ και την Περιφέρεια για νέο υποσταθμό. Ο ΔΕΔΔΗΕ συμφώνησε, αλλά η τότε διοίκηση των ενεργειακών κοινοτήτων, με πρόεδρο τον κ. Δημητρογιάννη, δεν προχώρησε στη συμφωνία. Αν είχε γίνει αυτό το βήμα, σήμερα θα υπήρχε πάρκο και η κατανάλωση ρεύματος για τους οργανισμούς και τους Δήμους θα ήταν στη μισή τιμή.
Αντίθετα, τον Μάρτιο του 2024, με πρόταση του νέου προέδρου των ενεργειακών κοινοτήτων κ. Μπλέτσα, αποφασίστηκε η ανάθεση νέας μελέτης σε εταιρεία. Ο κ. Καραδήμας μειοψήφησε, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε αλλαγή πάνω στον φάκελο πληρότητας θα καταστρέψει το υφιστάμενο σχέδιο. Ο ίδιος επιμένει ότι η βιωσιμότητα εξασφαλίζεται μόνο με 25ετές net metering, όχι με εναλλακτικές μορφές όπως το net billing, που ισοδυναμεί με εμπορία ενέργειας και απαγορεύεται για οργανισμούς κοινής ωφέλειας.
Ο ίδιος εκφράζει αγανάκτηση διότι, ενώ το έργο έχει βραβευτεί από τον ΟΗΕ για τη σύλληψη και το σχεδιασμό του, σήμερα βρίσκεται σε αδιέξοδο. Τονίζει ότι το καταστατικό των ενεργειακών κοινοτήτων δεν εφαρμόζεται, ότι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή όλων των μελών, και ότι προσωπικά έχει κινηθεί μόνος του προς τα υπουργεία για ενημέρωση.
Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι το κτήμα Πόλντερ, το οποίο έχει δηλωθεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ο κ. Καραδήμας θέτει σοβαρά ερωτήματα για το ποιος έκανε αυτή τη δήλωση, με ποια παραστατικά και αν υπήρξε εμπλοκή δημόσιου φορέα ή αιρετού. Ο ίδιος έχει καταθέσει ερωτήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στην Εισαγγελία Ευρωπαϊκών Θεμάτων για τη νομιμότητα αυτής της ενέργειας.
Στο μεταξύ, το πρόγραμμα «Απόλλων» του Υπουργείου Ανάπτυξης, που είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, ανακλήθηκε. Ορισμένοι Δήμοι φέρονται να διεκδικούν τα περίπου 100 εκατομμύρια που είχαν προβλεφθεί. Ο κ. Καραδήμας σχολιάζει ότι, ενώ ο Πρωθυπουργός εξασφάλισε ηλεκτρικό χώρο 150 MW για την Περιφέρεια, το έργο δεν προχωρά, με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμος χρόνος.
Παράλληλα, τα οικονομικά προβλήματα των ΤΟΕΒ είναι ασφυκτικά. Μετά την κατάργηση της Αγροτικής Τράπεζας το 2010, χάθηκε το εργαλείο χρηματοδότησης των αγροτών για την κάλυψη υποχρεώσεων. Έτσι, οι οργανισμοί βρέθηκαν εκτεθειμένοι σε χρέη προς τη ΔΕΗ. Το νέο πρόγραμμα «ΓΕΑ» προβλέπει ρύθμιση οφειλών, αλλά η εφαρμογή του συναντά εμπόδια. Στις 12/9/2025 η ΔΕΗ δέχτηκε ρύθμιση μόνο για την αποστράγγιση, όχι όμως για τα αρδευτικά αντλιοστάσια, αφήνοντας τους αγρότες χωρίς λύση.
Σήμερα, κάθε αντλιοστάσιο κοστίζει 40-50 χιλιάδες ευρώ τον μήνα σε ρεύμα, ποσό αδύνατο να καλυφθεί από τους αγρότες που δεν εισπράττουν την καλοκαιρινή περίοδο. Την ίδια ώρα, οι καλλιέργειες μειώνονται, το κόστος παραγωγής είναι ασύμφορο και οι τιμές χαμηλές. Ο κ. Καραδήμας καταλήγει ότι το έργο, όπως έχει δρομολογηθεί, βρίσκεται σε λάθος κατεύθυνση και ότι σύντομα θα πρέπει ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του.
***
Το σχέδιο για το φωτοβολταϊκό πάρκο στο Polder εξακολουθεί να κινείται σε έναν περίπλοκο ιστό γραφειοκρατικών, οικονομικών και τεχνικών αντιφάσεων. Παρά τις δεσμεύσεις και τις προσπάθειες των εμπλεκόμενων φορέων, παραμένουν εκκρεμότητες και διαφορετικές ερμηνείες όσον αφορά τις διαδικασίες, το χρονοδιάγραμμα και τους όρους λειτουργίας του έργου. Η επικείμενη Γενική Συνέλευση της Ενεργειακής Κοινότητας Τ2 αναμένεται να δώσει μια πρώτη ξεκάθαρη εικόνα για τις αποφάσεις που θα καθορίσουν αν και πώς θα προχωρήσει η υλοποίηση του πάρκου, σηματοδοτώντας μια κρίσιμη καμπή για το έργο και για τους ΤΟΕΒ που συμμετέχουν.
***
Η απάντηση – πρόσκληση του ΔΣ της ενεργειακής κοινότητας Τ2 στο αίτημα των μελών της για Γενική συνέλευση είναι η παρακάτω :
Το πλήρες κείμενο της αίτησης των μελών στην πρόσκληση του ΔΣ:
