Η νέα εμπορική συμφωνία της Ιαπωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για πολλές αντίστοιχες συμφωνίες που βρίσκονται σε φάση διαπραγμάτευσης με την Ουάσιγκτον, ενώ –σύμφωνα με οικονομολόγους– η παγκόσμια οικονομία δείχνει να αντέχει το επίπεδο δασμών στο 15% που συμφωνήθηκε τη νύχτα.
Η συμφωνία Τόκιο–Ουάσιγκτον προβλέπει τη μείωση των δασμών στις εισαγωγές αυτοκινήτων από το 27,5% στο 15%. Παράλληλα, δασμοί που επρόκειτο να επιβληθούν από την 1η Αυγούστου σε άλλα ιαπωνικά προϊόντα, θα περιοριστούν επίσης στο 15%, αντί του 25% που είχε ανακοινωθεί.
Η συμφωνία με την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου περιλαμβάνει δεσμεύσεις για επενδύσεις και δανεισμό προς τις ΗΠΑ και αποτελεί την πιο σημαντική από μια σειρά εμπορικών συμφωνιών που έχει συνάψει μέχρι σήμερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή ασκεί πιέσεις στην Κίνα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με κρίσιμες προθεσμίες εντός Αυγούστου.
Παρότι ο δασμός του 15% παραμένει υψηλός, οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι είναι διαχειρίσιμος και σαφώς λιγότερο επιζήμιος από την παρατεταμένη αβεβαιότητα, η οποία καθιστούσε σχεδόν αδύνατο για τις επιχειρήσεις να προγραμματίσουν επενδύσεις.
«Οι μέσοι δασμοί για τις ΗΠΑ το 2024 ήταν περίπου στο 2,5%, ενώ σήμερα βρίσκονται κοντά στο 17%», δήλωσε ο Mohit Kumar από την Jefferies, αναφερόμενος στην αύξηση των παγκόσμιων δασμών μετά τη λεγόμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης» του Τραμπ, στις 2 Απριλίου.
«Το βασικό μας σενάριο είναι ότι όταν καταλαγιάσει ο θόρυβος, οι μέσοι δασμοί θα σταθεροποιηθούν γύρω στο 15%, αν και οι πρόσφατες συμφωνίες δείχνουν ότι ίσως κινηθούν ελαφρώς υψηλότερα», πρόσθεσε. «Παρόλο που κάτι τέτοιο είναι αρνητικό από μακροοικονομική σκοπιά, ο κόσμος μπορεί να αντέξει δασμούς γύρω στο 15%.»
Ανάσα στις χρηματαγορές — Πρωταγωνιστές οι αυτοκινητοβιομήχανοι
Οι χρηματοοικονομικές αγορές αντέδρασαν θετικά την Τετάρτη, με τον ιαπωνικό δείκτη Nikkei να καταγράφει άλμα 3,5% χάρη στη συμφωνία. Θετικά κινήθηκαν και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, κυρίως λόγω των προσδοκιών ότι μπορούν να επιτευχθούν βιώσιμες συμφωνίες, με επίκεντρο τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.
«Φαίνεται πως το σημείο αναφοράς για τις μεγάλες οικονομίες θα είναι οι δασμοί μεταξύ 10% και 15%, ενώ για τις μικρότερες θα διαμορφωθούν κάπως υψηλότερα», δήλωσε ο Derek Halpenny, επικεφαλής ερευνών στην MUFG του Λονδίνου.
Οι μετοχές της Volvo σημείωσαν άνοδο άνω του 10%, ενώ οι Porsche, BMW, Mercedes-Benz και Volkswagen –με ισχυρή παρουσία στην αγορά των ΗΠΑ– ενισχύθηκαν από 4% έως 7%.
«Οι θετικές εξελίξεις στο μέτωπο του εμπορίου συνέβαλαν στο να υποχωρήσουν οι φόβοι των επενδυτών πως οι δασμοί θα αυξάνονταν εκ νέου από την 1η Αυγούστου», ανέφερε ο Jim Reid της Deutsche Bank.
Ωστόσο, όπως σημείωσε ο ίδιος, ο κίνδυνος σημαντικών αυξήσεων δασμών εξακολουθεί να παραμένει για αρκετές μεγάλες οικονομίες: 30% για την ΕΕ, 35% για τον Καναδά και 50% για τη Βραζιλία.
«Η εμπειρία μάς έχει δείξει ότι συχνά το αποτέλεσμα γνωστοποιείται κυριολεκτικά λίγες ώρες πριν την προθεσμία», πρόσθεσε.
Υποχώρηση των πληθωριστικών προσδοκιών – Η Ευρώπη στο επόμενο μέτωπο
Οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ υποχώρησαν ελαφρώς μετά τη συμφωνία, υποδεικνύοντας ότι τέτοιες εμπορικές εξελίξεις ενδέχεται να συγκρατήσουν τις πληθωριστικές πιέσεις και να επιτρέψουν στη Federal Reserve να μειώσει τα επιτόκια αργότερα μέσα στο έτος.
Παρ’ όλα αυτά, οι αγορές εξακολουθούν να αποτιμούν σχεδόν μηδενική πιθανότητα για μείωση των επιτοκίων στην προσεχή συνεδρίαση της Fed, ενώ η πρώτη πιθανή κίνηση δεν αναμένεται πριν τον Οκτώβριο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία διαπραγματεύεται συμφωνίες εκ μέρους των 27 κρατών-μελών, είναι πιθανώς ο επόμενος στόχος. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι θα επιβάλει δασμούς 30% από την 1η Αυγούστου, προκαλώντας απειλές για αντίμετρα από την πλευρά της ΕΕ.
Ένα τέτοιο επίπεδο θα ήταν εξαιρετικά επιζήμιο για την ευρωπαϊκή οικονομία, που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο εμπόριο, και θα μπορούσε να «σβήσει» ολόκληρους τομείς του διατλαντικού εμπορίου. Αν και αρχικά η ΕΕ επεδίωκε δασμούς κοντά στο 10%, πλέον θεωρεί πιθανό ότι το τελικό ποσοστό θα είναι αισθητά υψηλότερο.
Υψηλές παραμένουν οι πιέσεις και στην Κίνα, η οποία αντιμετωπίζει προθεσμία στις 12 Αυγούστου: χωρίς συμφωνία ή παράταση, οι δασμοί θα μπορούσαν να εκτιναχθούν εκ νέου στο 145% από την πλευρά των ΗΠΑ και στο 125% από την πλευρά της Κίνας.
«Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιαπωνίας θα εντείνει τις πιέσεις προς άλλους μεγάλους εξαγωγείς της Ασίας για την επίτευξη ευνοϊκότερων όρων», σχολίασε η ING. «Έχουν ήδη συναφθεί συμφωνίες με τις Φιλιππίνες και την Ινδονησία και αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλες πριν από την 1η Αυγούστου.»
