Στη Βουλή έφερε το ζήτημα της μεγάλης καθυστέρησης στην εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) ο βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας και Τομεάρχης Περιβάλλοντος και Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ, Μίλτος Ζαμπάρας, καταθέτοντας ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Ο βουλευτής έκανε λόγο για «παταγώδη αποτυχία» της κυβέρνησης να ολοκληρώσει τον εθνικό σχεδιασμό που ξεκίνησε το 2016, επισημαίνοντας ότι ελάχιστα από τα εκατοντάδες προγραμματισμένα ΤΠΣ έχουν εγκριθεί και πως η χώρα κινδυνεύει να χάσει πολύτιμο χρόνο σε ζητήματα καθοριστικά για τη χωροταξία και την ανάπτυξη.
Τι είναι ΤΠΣ και τι ΕΠΣ
Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ)
Το «γενικό» σχέδιο ανάπτυξης για έναν ολόκληρο δήμο ή ενότητα δήμου.
Καθορίζει πού και πώς μπορεί να χτίσει ο πολίτης, πού θα μπουν ζώνες κατοικίας, τουρισμού, αγροτικής χρήσης, βιομηχανίας ή προστασίας περιβάλλοντος.
Περιλαμβάνει:
- Όρια οικισμών και περιοχών.
- Χρήσεις γης (τι επιτρέπεται και τι όχι).
- Περιοχές προς πολεοδόμηση ή αναθεώρηση σχεδίων.
- Δίκτυα μεταφορών, κοινόχρηστους χώρους, υποδομές.
- Ζώνες προστασίας φυσικού περιβάλλοντος ή πολιτιστικής κληρονομιάς.
Αφορά άμεσα τον πολίτη και την καθημερινή δόμηση (οικόπεδα, άδειες, μικρές επενδύσεις). Είναι το βασικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού για τους δήμους, με στόχο να υπάρχει ενιαίος, σύγχρονος και νόμιμος «χάρτης» για κάθε περιοχή. Με βάση τον Ν. 4447/2016, προβλέπεται να καλύψει όλη τη χώρα έως το 2030.
Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ)
Ένα στοχευμένο, εξειδικευμένο σχέδιο που γίνεται για συγκεκριμένη περιοχή ή μεγάλη επένδυση, όπως τουριστικά συγκροτήματα, βιομηχανικά πάρκα, αστικές αναπλάσεις ή δημόσια έργα.
Ορίζει ειδικές χρήσεις γης και όρους δόμησης που παρεκκλίνουν από το γενικό ΤΠΣ και εγκρίνεται απευθείας με Προεδρικό Διάταγμα, μετά από μελέτες και Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Αφορά κυρίως το κράτος ή επενδυτές και όχι την καθημερινή πολεοδομική πράξη των πολιτών.
Καθυστερήσεις και προθεσμίες πανελλαδικά
Σε πανελλαδικό επίπεδο, ο θεσμός των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων αποτέλεσε βασικό εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό του χωρικού σχεδιασμού, με στόχο να καθοριστούν χρήσεις γης, όροι δόμησης, ζώνες προστασίας και να αντιμετωπιστούν χρόνιες εκκρεμότητες σε εκτός σχεδίου περιοχές.
Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και τεχνικών φορέων, οι μελέτες προχωρούν με αργούς ρυθμούς, ενώ η θεσμική έγκρισή τους μετατίθεται χρονικά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας τις καθυστερήσεις, αποδέχθηκε ως «ολοκλήρωση έργου» την παραλαβή των μελετών από το ΥΠΕΝ, ακόμη και χωρίς την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, ώστε να μη χαθούν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού, οι μελέτες πρέπει να έχουν κατατεθεί στο ΥΠΕΝ έως τον Απρίλιο του 2026, προτού τεθούν σε δημόσια διαβούλευση και εγκριθούν οριστικά.
Η τοπική διάσταση: Αγρίνιο και Θέρμο
Στην περιοχή του Δήμου Αγρινίου και του γειτονικού Δήμου Θέρμου έχει ξεκινήσει η διαδικασία εκπόνησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ), που καλύπτει τις Δημοτικές Ενότητες Παραβόλας, Μακρυνείας, Αρακύνθου, Θεστιέων, Αγρινίου και Αγγελοκάστρου, καθώς και το σύνολο του Δήμου Θέρμου.
Η σχετική μελέτη έχει ανατεθεί και βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ μέσα στο καλοκαίρι πραγματοποιήθηκε ενημερωτική εκδήλωση παρουσία της μελετητικής ομάδας. Η δημόσια διαβούλευση, αν και έχει ξεκινήσει, εμφανίζει περιορισμένη συμμετοχή.
Χρονοδιάγραμμα και διαδικασία – Δήλωση του Γενικού Γραμματέα του Δήμου Αγρινίου Δημήτρη Τζιώλη
«Για τον Δήμο Αγρινίου δεν εκπονείται Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, καθώς επιλέξαμε να προχωρήσουμε μόνο σε Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ), λόγω του περιβαλλοντικού χαρακτήρα της περιοχής και ειδικότερα της λίμνης Τριχωνίδας, που αποτελεί ζώνη υψηλής προστασίας.
Υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα, το οποίο προσπαθούμε να επιταχύνουμε. Στις 20 Οκτωβρίου οι μελετητές παραδίδουν την Α’ φάση του έργου, η οποία περιλαμβάνει τη γεωλογική μελέτη και την αναλυτική αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης.
Σχεδιάζουμε μέχρι τον Δεκέμβριο να κατατεθούν οι προτάσεις τους, ώστε να ακολουθήσει η διαδικασία διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς και την τοπική κοινωνία.
Αρχές άνοιξης αναμένεται η οριστικοποίηση των κειμένων και των προτάσεων, τα οποία θα τεθούν προς θεσμική έγκριση. Στόχος μας είναι να υπάρξει έγκριση από το Δημοτικό Συμβούλιο έως την άνοιξη.
Πρόκειται για ένα από τα οκτώ Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που υλοποιούνται σε όλη τη χώρα και, σε επίπεδο διαδικασίας, δεν παρουσιάζει διαφορές από τα υπόλοιπα αντίστοιχα έργα.»
Μαριάννα Ζαμπάρα
ΑΓΡΙΝΙΟ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΖΙΩΛΗΣ, ΕΙΔΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ, ΘΕΡΜΟ, ΜΙΛΤΟΣ ΖΑΜΠΑΡΑΣ, ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ
