Μια διαφορετική εκπαιδευτική εμπειρία έχουν την ευκαιρία να ζήσουν οι μαθητές του 1ου Δημοτικού Σχολείου Αγίου Κωνσταντίνου Αγρινίου, όπου η αίθουσα εκδηλώσεων έχει μετατραπεί σε έναν μικρό χώρο γνωριμίας με την ιστορία της Πολεμικής Αεροπορίας. Στολές χειριστών και μηχανικών, κράνη, φωτογραφίες, σήματα, πίνακες οργάνων, χειριστήρια παλαιών αεροσκαφών και μοντέλα συνθέτουν μια έκθεση που δημιουργήθηκε με μεράκι και τη συνδρομή πολλών ανθρώπων.
Πίσω από αυτή την προσπάθεια βρίσκεται ο Θέμης Βρανάς, δάσκαλος στο τμήμα ένταξης του σχολείου, ο οποίος συνδύασε δύο μεγάλες αγάπες του: την εκπαίδευση και την Πολεμική Αεροπορία. Η ιδέα άρχισε να παίρνει μορφή την περίοδο της πανδημίας, όταν οι περιορισμοί στις μετακινήσεις δεν επέτρεπαν τις καθιερωμένες επισκέψεις των μαθητών στο αεροδρόμιο του Ακτίου. «Εκεί που είναι να πάμε εμείς στο αεροδρόμιο, καλύτερα να φέρνουμε το αεροδρόμιο στο σχολείο», ήταν η σκέψη που εμπλούτισε την έκθεση και την έφτασε στη σημερινή της μορφή.
Η αρχή έγινε με δύο στολές που παραχώρησε γονέας μαθητών του σχολείου, ο οποίος είναι χειριστής της Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και με στολές από την προσωπική συλλογή του ίδιου του εκπαιδευτικού, ο οποίος είχε υπηρετήσει στην Αεροπορία κατά τη στρατιωτική του θητεία. Σταδιακά, με τη βοήθεια φίλων και ανθρώπων που μοιράζονται το ίδιο ενδιαφέρον, η αρχική μικρή παρουσίαση στον διάδρομο του σχολείου εμπλουτίστηκε και μεταφέρθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων.
Σημαντική θέση στην έκθεση έχει το αφιέρωμα στην αποστολή «Νίκη» του 1974, το οποίο πραγματοποιείται για τρίτη χρονιά. Ο Θέμης Βρανάς εξηγεί ότι η απόφασή του να δημιουργήσει αυτό το ξεχωριστό εκθετήριο συνδέεται με την πικρία του για την απουσία μιας μεγάλης, μόνιμης εκδήλωσης τιμής προς τους ανθρώπους που συνδέθηκαν με εκείνη την αποστολή.
Όπως επισημαίνει, σε αεροσκάφος που κατέπεσε κατά την αποστολή «Νίκη» κυβερνήτης ήταν ο Αγρινιώτης Βασίλειος Παναγόπουλος, ενώ στην καμπίνα των επιβατών βρισκόταν ο Αιμίλιος Μανιάς, καταδρομέας από την Παραβόλα. Για τον ίδιο, η μνήμη αυτών των ανθρώπων δεν πρέπει να περιορίζεται σε περιστασιακές αναφορές και εκδηλώσεις.
«Θα πρέπει η τοπική κοινωνία και ο Δήμος, που ουσιαστικά την εκπροσωπεί, να ορίσουν μια μόνιμη γιορτή, μια μόνιμη ημέρα που θα τιμά την ιερή τους μνήμη», τονίζει, εκφράζοντας την επιθυμία να δημιουργηθεί ένας μόνιμος εκθεσιακός χώρος στην πόλη, αφιερωμένος στους ανθρώπους της αποστολής «Νίκη» και στην Πολεμική Αεροπορία. Μέχρι να υπάρξει μια τέτοια πρωτοβουλία, ο ίδιος σκοπεύει να συνεχίσει το ετήσιο αφιέρωμα στο σχολείο.
Ανάμεσα στα εκθέματα βρίσκονται αυθεντικά σήματα, κράνη παλαιότερων εποχών, στολές που έχουν παραχωρηθεί από εν ενεργεία και απόστρατους ανθρώπους της Αεροπορίας, αλλά και ένας παλιός πίνακας οργάνων αεροσκάφους F-104, ο οποίος είχε αρχικά αποκτηθεί για τις ανάγκες άλλου σχολείου και παρέμεινε για χρόνια ανενεργός, μέχρι να αξιοποιηθεί ξανά στην έκθεση. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα αυθεντικό χειριστήριο προπολεμικού αεροσκάφους, κατασκευασμένο από ξύλο και συρματόσχοινα, που δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να αντιληφθούν την εξέλιξη της αεροπορικής τεχνολογίας.
Ιδιαίτερη προσπάθεια καταβλήθηκε και για την αποκατάσταση ενός εκτινασσόμενου καθίσματος, το οποίο βρέθηκε σε αποθηκευμένο χώρο στην Αθήνα, σε πολύ κακή κατάσταση. Με τη συνδρομή φίλων του εκπαιδευτικού, μεταξύ των οποίων οι Γιάννης Μυλωνάς και Ανδρέας Νικολής, το κάθισμα επισκευάστηκε και απέκτησε ξανά μορφή κατάλληλη για έκθεση. Παράλληλα, φωτογραφίες αεροσκαφών που τραβήχτηκαν σε φαράγγια από τον φωτογράφο Ιωάννη Νάκη, καθώς και μοντέλα του Αγρινιώτη μοντελιστή Δημήτρη Σιώλου, συμπληρώνουν τη συλλογή.
Η προσπάθεια, όπως τονίζει ο Θέμης Βρανάς, δεν θα μπορούσε να έχει προχωρήσει χωρίς την ανιδιοτελή προσφορά πολλών ανθρώπων. Από όσους παραχώρησαν προσωπικά αντικείμενα μέχρι επαγγελματίες που διέθεσαν κούκλες βιτρίνας για την παρουσίαση των στολών, η ανταπόκριση υπήρξε καθοριστική. «Είναι αδύνατον να βγει αυτή η έκθεση και να πούμε τι έκανα εγώ», αναφέρει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας.
Πέρα, όμως, από την ιστορική και συλλεκτική αξία των αντικειμένων, βασικός στόχος είναι η γνώση που μπορούν να αποκομίσουν οι μαθητές. Μέσα από την παρουσίαση των εκθεμάτων, τα παιδιά γνωρίζουν την εξέλιξη των αεροσκαφών, τον εξοπλισμό των χειριστών, αλλά και τις επιστημονικές αρχές που συνδέονται με την πτήση. Η ιστορία, η τεχνολογία και η φυσική συναντώνται μέσα στην ίδια αίθουσα, με τρόπο βιωματικό και προσιτό για τους μικρούς επισκέπτες.
Ο ίδιος, πάντως, θέλει να περάσει στα παιδιά και ένα διαφορετικό μήνυμα: ότι δεν είναι απαραίτητο να αγαπήσουν όλοι όσα συγκινούν τον ίδιο. «Το ότι το αγαπάω εγώ δεν σημαίνει ότι το αγαπάτε και εσείς. Εσείς ψάξτε και βρείτε αυτό που συγκινεί εσάς», είναι η προτροπή του προς τους μαθητές.
Η έκθεση θα είναι ανοιχτή για το κοινό το Σάββατο 7 και την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, από τις 10:00 το πρωί έως τις 17:00, με τον Θέμη Βρανά να βρίσκεται στον χώρο για να ξεναγεί τους επισκέπτες και να μοιράζεται μαζί τους τις ιστορίες πίσω από τα εκθέματα. Παράλληλα, το σχολείο έχει απευθύνει πρόσκληση και σε άλλες σχολικές μονάδες, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και διαδικτυακές ξεναγήσεις για μαθητές εκτός Αγρινίου.
Η έκθεση αποτελεί μια αξιόλογη πρωτοβουλία, που αναδεικνύει την ιστορία της Πολεμικής Αεροπορίας και μεταφέρει τη γνώση στις νεότερες γενιές με έναν βιωματικό και δημιουργικό τρόπο. Αξίζουν συγχαρητήρια στον Θέμη Βρανά για την πρωτοβουλία και την επιμονή του, αλλά και σε όλους όσοι συνέβαλαν με την προσφορά αντικειμένων, γνώσεων και προσωπικής εργασίας, ώστε η συλλογή να αποκτήσει τη σημερινή της μορφή.
Μαριάννα Ζαμπάρα
1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΜΗΣ ΒΡΑΝΑΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ
