Σε μια κρίσιμη καμπή για τη βιώσιμη χωρική ανάπτυξη και τον εξορθολογισμό της δόμησης, οι Δήμοι Αγρινίου και Θέρμου προχωρούν μεθοδικά στην εκπόνηση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ), ενός στρατηγικού εργαλείου που φιλοδοξεί να χαράξει νέα πορεία για τον αστικό και περιαστικό χώρο της ευρύτερης περιοχής. Παράλληλα, στο θεσμικό επίπεδο, δρομολογούνται ρυθμίσεις για τους μικρούς οικισμούς με λιγότερους από 2.000 κατοίκους, επιχειρώντας να αντιμετωπιστεί ένα χρόνιο πρόβλημα που ταλανίζει την τοπική ανάπτυξη και τη νομιμότητα της δόμησης.
Η πρώτη δημόσια ενημερωτική εκδήλωση για το ΕΠΣ Αγρινίου – Θέρμου πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη στο Αγρίνιο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων, αυτοδιοικητικών και πολιτών. Στο επίκεντρο της παρουσίασης, την οποία πραγματοποίησαν ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Αγρινίου Δημήτρης Τζιώλης και οι εκπρόσωποι της ομάδας μελετητών, βρέθηκαν οι βασικοί άξονες της μελέτης που εκπονείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τον χωρικό μετασχηματισμό
Το ΕΠΣ Αγρινίου – Θέρμου αφορά επτά Δημοτικές Ενότητες: Αγρινίου, Θεστιέων, Παραβόλας, Αγγελοκάστρου, Αράκυνθου και Μακρυνείας στον Δήμο Αγρινίου και τη Δ.Ε. Θέρμου.
Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο σχέδιο που προβλέπει καθορισμό χρήσεων γης, οριοθέτηση οικισμών και όρων δόμησης, ιεράρχηση του οδικού δικτύου, αλλά και πολεοδομικές, περιβαλλοντικές και αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις, με στόχο την ανθεκτικότητα και την προσαρμογή στην κλιματική κρίση.
Όπως ανέφερε ο Δήμαρχος Αγρινίου Γιώργος Παπαναστασίου, «θέτουμε τις βάσεις για έναν σχεδιασμό με σεβασμό στον τόπο, το περιβάλλον και τις ανάγκες των δημοτών μας. Στόχος μας είναι η άρση των αστοχιών του παρελθόντος. Το σχέδιο αυτό ανήκει σε όλους μας».
Ο Δήμαρχος Θέρμου Σπύρος Κωνσταντάρας στάθηκε στη σημασία του ΕΠΣ για την περιβαλλοντική πολιτική των δύο Δήμων, ενώ παρών ήταν και ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης.
Δήλωση του Δημήτρη Τζιώλη
Ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Αγρινίου, Δημήτρης Τζιώλης, μιλώντας για το εύρος και το βάθος της μελέτης, επισήμανε:
«Το ΕΠΣ είναι ένα εργαλείο που ρυθμίζει από το άλφα ως το ωμέγα τα πολεοδομικά ζητήματα. Το μόνο που δεν ρυθμίζει είναι η έκδοση πολεοδομικής άδειας – όλα τα υπόλοιπα τα καλύπτει. Καταρχάς ρυθμίζει τα όρια των οικισμών – ποια τμήματα εντάσσονται ή εξαιρούνται από αυτά. Παράλληλα, ρυθμίζει τις κρίσιμες λειτουργίες τους: πώς δομούνται, πού επιτρέπεται τι και με ποιους όρους. Προσδιορίζει, δηλαδή, τόσο τις επιτρεπόμενες χρήσεις όσο και τον τρόπο που ένας οικισμός λειτουργεί στον χώρο, προσφέροντας ένα σαφές και θεσμικά ισχυρό πλαίσιο».
Η διάρθρωση της μελέτης και η προοπτική εφαρμογής
Η μελέτη αναπτύσσεται σε δύο στάδια:
- 1ο Στάδιο – Διάγνωση και Εναλλακτικά Σενάρια, με χαρτογράφηση των υφιστάμενων χρήσεων, του φυσικού περιβάλλοντος και των μετακινήσεων, και αξιολόγηση εναλλακτικών μοντέλων ανάπτυξης.
- 2ο Στάδιο – Πρόταση, που περιλαμβάνει πολεοδομικές ρυθμίσεις για κατοικία, επιχειρηματικότητα, κοινόχρηστους χώρους, κυκλοφοριακή οργάνωση και πρόγραμμα εφαρμογής.
Η διαβούλευση με τους πολίτες έχει κεντρικό ρόλο στη διαδικασία, με δυνατότητα συμμετοχής και μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας https://polsxedia.ypen.gov.gr. Τελικός στόχος είναι η θεσμοθέτηση του σχεδίου με Προεδρικό Διάταγμα. Ανάδοχος της μελέτης είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ).
Κατά την δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, στην οποία συμμετείχε η δημοτική παράταξη «Αγρίνιο – Πάμε Ψηλά» και εκπρόσωποι επαγγελματικών συλλόγων, κατατέθηκαν κρίσιμες τοποθετήσεις που ανέδειξαν τόσο τη σημασία του σχεδίου όσο και την ανάγκη για ουσιαστικό χρόνο διαβούλευσης. Ο επικεφαλής της παράταξης, Κώστας Πιστιόλας, εξέφρασε την προσδοκία του το σχέδιο αυτό να αποτελέσει επιτέλους ένα εργαλείο πραγματικής ανάπτυξης, ενώ ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αγρινίου, Κώστας Γιαννόπουλος, στάθηκε κριτικά απέναντι στους χρονικούς περιορισμούς που τίθενται για την κατάθεση προτάσεων, τονίζοντας πως ένα τόσο σοβαρό ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με διαδικασίες fast track.
Δήλωση Κώστα Πιστιόλα, επικεφαλής της παράταξης «Αγρίνιο – Πάμε Ψηλά»
«Με πραγματικό ενδιαφέρον παρακολούθησα σήμερα την ενημέρωση για το νέο Ειδικό Πολεοδομικό, το οποίο και ειλικρινά ευελπιστώ να αποτελέσει το εργαλείο που θα μας επιτρέψει επιτέλους να περάσουμε σε διαφορετική τροχιά ως προς την εκπλήρωση των μεγάλων μας προσδοκιών για τον τόπο μας. Η πολυπόθητη ανάπτυξη δεν έρχεται, βέβαια, με ευχολόγια, διαπιστώσεις και προσταγές, αλλά με ολοκληρωμένο σχεδιασμό και με σκληρή δουλειά, που ξέρουμε ότι μας περιμένει, καθώς μέχρι σήμερα, ότι υπήρξε ήταν μόνο σε επίπεδο θεωρίας. Το Αγρίνιο και η Τριχωνίδα πρέπει επιτέλους να κάνουν τη μεγάλη μετάβαση, από τη θεωρία στην πράξη».
Απόσπασμα από την τοποθέτηση του Προέδρου του Ε.Σ.Α. Κ. Γιαννόπουλου
«Δυστυχώς ακούσαμε τον Γενικό γραμματέα του Δήμου να λέει πως θα δοθούν 2 μήνες περιθώριο στους φορείς να καταθέσουν εγγράφως προτάσεις και προβληματισμούς για το νέο ειδικό πολεοδομικό σχέδιο. Ακούστηκε η άποψη από εκπρόσωπο της ομάδας μελέτης ότι 2 μήνες είναι υπερβολή και ότι 1 μήνας φτάνει.
Συγγνώμη αλλά εμείς έχουμε μια άλλη αντίληψη. Ζητάμε και θέλουμε να έχουμε στα χέρια μας τον πλήρη φάκελο με τις όποιες προτάσεις, παρεμβάσεις, αλλαγές σχεδιάζονται να γίνουν. Θα τον μελετήσουμε προσεκτικά και συγκεκριμένες προτάσεις θα καταθέσουμε. Θεωρούμε ότι το διάστημα 2 μηνών, πόσο μάλλον ο ένας μήνας, ειδικά όταν μιλάμε για Ιούλιο και Αύγουστο ( καλοκαιρινοί μήνες διακοπών) που σχεδόν όλη η Ελλάδα υπολειτουργεί, είναι πάρα πολύ μικρό και δε συνάδει με τη σοβαρότητα του θέματος. Ο υφιστάμενος πολεοδομικός χάρτης έχει να αλλάξει στο Αγρίνιο σχεδόν 60 χρόνια και ο νέος πολεοδομικός σχεδιασμός είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει για τις επόμενες δεκαετίες όχι μόνο τα μαγαζιά μας, τα μέλη μας ή τους ελεύθερους επαγγελματίες της περιοχής, αλλά το σύνολο των συμπολιτών μας. Για μας είναι ζήτημα αιχμής και πρόταγμα έχουμε τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των συμπολιτών μας.
Οι φορείς πρέπει να έχουν το χρόνο σοβαρά να μελετήσουν τον πλήρη φάκελο και εμπεριστατωμένα να τοποθετηθούν. Αυτό πιστεύουμε ότι με fast track διαδικασίες δεν μπορεί και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να γίνει».
Παρέμβαση για τους μικρούς οικισμούς μέσω τροπολογίας
Στο μεταξύ, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε στην κατάθεση τροπολογίας που αφορά τη δόμηση σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων. Η πρωτοβουλία επιχειρεί να δώσει λύση στο ασαφές καθεστώς που ίσχυε για δεκαετίες, δημιουργώντας νομικά κενά και προβλήματα στην έκδοση οικοδομικών αδειών.
Η τροπολογία προβλέπει τον προσδιορισμό και την επικαιροποίηση των ορίων των οικισμών αυτών, καθώς και τον καθορισμό επιτρεπόμενων χρήσεων γης, λειτουργιών και όρων δόμησης. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια θεσμική παρέμβαση που κινείται στο ίδιο πνεύμα με το ΕΠΣ, παρέχοντας σε μικρότερους πληθυσμιακά οικισμούς το πλαίσιο για να λειτουργήσουν με ασφάλεια, συνέπεια και προοπτική.
Η σύμπτωση των δύο αυτών εξελίξεων — του ΕΠΣ για το Αγρίνιο και το Θέρμο και της θεσμικής θωράκισης των μικρών οικισμών — αποτυπώνει το γεγονός πως η Αιτωλοακαρνανία μπαίνει σε νέα φάση οικιστικής και περιβαλλοντικής οργάνωσης, ανταποκρινόμενη στις ανάγκες του σήμερα και τις προκλήσεις του αύριο.
