Το αυξημένο ενεργειακό κόστος των Δήμων, η χρηματοδότηση των δημοτικών υποδομών, η διαχείριση των αποβλήτων και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης εργασίας μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του προεδρείου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026, στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αντικείμενο την αναζήτηση λύσεων σε ζητήματα που επιβαρύνουν τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, πρότεινε τη συγκρότηση δύο έως τριών κοινών ομάδων εργασίας με τη συμμετοχή της ΚΕΔΕ. Οι ομάδες θα ασχοληθούν με το ενεργειακό κόστος των Δήμων, τις ΔΕΥΑ και τη διαχείριση αποβλήτων, με στόχο την επεξεργασία συγκεκριμένων προτάσεων και την προώθηση εφαρμόσιμων λύσεων.
Η παρέμβαση του Γιώργου Παπαναστασίου για τις ΔΕΥΑ και τα τέλη ΑΠΕ
Ο Β΄ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Αγρινίου, Γιώργος Παπαναστασίου, χαιρέτισε την πρόταση για τη συγκρότηση κοινών ομάδων εργασίας, επισημαίνοντας τη σημασία της οργανωμένης συνεργασίας μεταξύ της Πολιτείας και της Αυτοδιοίκησης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που επηρεάζουν τη λειτουργία των Δήμων.
Στην τοποθέτησή του έθεσε ζητήματα εφαρμογής της νομοθεσίας για τα ειδικά τέλη που συνδέονται με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), τονίζοντας την ανάγκη να τηρούνται οι προβλεπόμενες διατάξεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις ΔΕΥΑ, οι οποίες επιβαρύνονται σημαντικά από το ενεργειακό κόστος. Όπως ανέδειξε, απαιτείται να εξεταστούν ουσιαστικές λύσεις στήριξης, καθώς οι αυξημένες ενεργειακές δαπάνες επηρεάζουν τόσο τη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και τη δυνατότητά τους να παρέχουν αξιόπιστες υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης στους πολίτες.
Ο δήμαρχος Αγρινίου αναφέρθηκε, παράλληλα, στην πορεία των ενεργειακών προγραμμάτων που αφορούν τους Δήμους και τις δημοτικές υποδομές, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών ένταξης και υλοποίησης έργων.
Χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ για τους Δήμους
Τα οικονομικά δεδομένα της Αυτοδιοίκησης παρουσίασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, επικαλούμενος μελέτη που εκπονήθηκε από την Ένωση με τη συμβολή στελεχών του υπουργείου Εσωτερικών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το λειτουργικό κόστος των Δήμων ανέρχεται σε 5,44 δισ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότησή τους από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) διαμορφώνεται σε 2,9 δισ. ευρώ. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το χρηματοδοτικό κενό υπολογίζεται σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπογράμμισε ότι οι οικονομικές ανάγκες των Δήμων πρέπει να αξιολογούνται με βάση τις σημερινές συνθήκες λειτουργίας και τις πραγματικές υποχρεώσεις τους, οι οποίες έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Πρόσθετη επιβάρυνση 240 εκατ. ευρώ από το ενεργειακό κόστος
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο αποτελεί σημαντική πηγή οικονομικής πίεσης για τους Δήμους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Λάζαρος Κυρίζογλου, η πρόσθετη επιβάρυνση της Αυτοδιοίκησης λόγω των διαφορών στην τιμολόγηση του ηλεκτρικού ρεύματος ανέρχεται σε περίπου 240 εκατ. ευρώ.
Ενδεικτικά, αναφέρθηκαν χρεώσεις της τάξης των 0,25 ευρώ ανά κιλοβατώρα για τους Δήμους, έναντι 0,08 ευρώ για τους λεγόμενους μεγάλους καταναλωτές. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ζήτησε να εξεταστεί η δυνατότητα περιορισμού αυτής της απόκλισης, σημειώνοντας ότι το θέμα έχει τεθεί και σε προηγούμενες παρεμβάσεις της Ένωσης, μεταξύ άλλων στη Θεσσαλονίκη και στον πρωθυπουργό.
Παράλληλα, συνέδεσε την οικονομική επιβάρυνση των Δήμων με τις καθυστερήσεις στην ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων. Οι εκκρεμότητες στην προώθηση έργων, μεταξύ των οποίων και μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων, δυσχεραίνουν την αποτελεσματική διαχείριση των απορριμμάτων και εντείνουν τις πιέσεις που συνδέονται με το τέλος ταφής.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ έθεσε επίσης ζητήματα λειτουργίας των ΔΕΥΑ, διάθεσης πόρων του Πράσινου Ταμείου και ουσιαστικής διαβούλευσης για νομοθετικές πρωτοβουλίες που επηρεάζουν την Αυτοδιοίκηση.
Τέλος ταφής: Στο τραπέζι η επιστροφή περίπου 350 εκατ. ευρώ
Σημαντικό μέρος της συνάντησης αφορούσε το τέλος ταφής απορριμμάτων και την επιστροφή των σχετικών πόρων στις τοπικές κοινωνίες.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναγνώρισε ότι έχει υπάρξει σημαντική καθυστέρηση και ανέφερε ότι το υπουργείο βρίσκεται κοντά στις τελικές ανακοινώσεις για το ζήτημα.
Σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε, έχουν εγκριθεί τα ολιστικά σχέδια και οι πιστοποιήσεις των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) που διαθέτουν πλέον την απαιτούμενη επάρκεια. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αποδέσμευση του σχετικού ποσού και την επιστροφή περίπου 350 εκατ. ευρώ στις τοπικές κοινωνίες.
Η ΚΕΔΕ έθεσε ως ζητούμενα την έγκαιρη αποσαφήνιση του μηχανισμού επιστροφής των χρημάτων και την επιτάχυνση των υποδομών που απαιτούνται για τη μείωση της ταφής και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αποβλήτων.
Τι συζητήθηκε για τα προγράμματα «Φοίβος και Αθηνά», «ΗΛΕΚΤΡΑ» και «ΑΠΟΛΛΩΝ»
Η πορεία των ενεργειακών προγραμμάτων που αφορούν δημοτικά κτίρια και υποδομές αποτέλεσε ακόμη ένα βασικό αντικείμενο της συζήτησης.
Πρόγραμμα «Φοίβος και Αθηνά»
Σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε, προχωρά η αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων του προγράμματος, το οποίο αφορά 106 Δήμους και περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε σχολικές εγκαταστάσεις, όπως νηπιαγωγεία και σχολεία.
Η ΚΕΔΕ υπογράμμισε την ανάγκη να επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες, ώστε να προχωρήσει ο προγραμματισμός και η υλοποίηση των αναγκαίων έργων.
Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ»
Για το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» αναφέρθηκε ότι συνεχίζεται η προσπάθεια διευθέτησης των εκκρεμοτήτων. Όπως έγινε γνωστό στη συνάντηση, εκκρεμεί η τελική έγκριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ έγινε αναφορά στον προγραμματισμό έκδοσης των σχετικών πινάκων έως τον Νοέμβριο.
Η επιτάχυνση των διαδικασιών θεωρείται σημαντική για την ενεργειακή αναβάθμιση των δημοτικών κτιρίων, τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και τον περιορισμό των λειτουργικών δαπανών.
Πρόγραμμα «ΑΠΟΛΛΩΝ»
Για το πρόγραμμα «ΑΠΟΛΛΩΝ» προτάθηκε η από κοινού επεξεργασία του από την αρμόδια Γενική Γραμματεία και εκπροσώπους της ΚΕΔΕ, με στόχο τη διαμόρφωση ενός λειτουργικού πλαισίου που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της Αυτοδιοίκησης.
Στη συζήτηση περιλήφθηκαν η δυνατότητα επιδότησης της αποθήκευσης ενέργειας, η συνεργασία με τις ενεργειακές κοινότητες των Περιφερειών, καθώς και η παρουσίαση από το υπουργείο του πλαισίου αυτοκατανάλωσης και των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων.
Η κοινή επεξεργασία των διαθέσιμων εργαλείων επιδιώκεται να οδηγήσει στον προσδιορισμό κατάλληλων λύσεων και των προϋποθέσεων εφαρμογής τους προς όφελος των Δήμων.
Ενεργειακή αναβάθμιση ΔΕΥΑ: 23 επιχειρήσεις εκτός χρηματοδότησης
Οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν ΔΕΥΑ κατά τη διαδικασία ένταξής τους σε πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης αποτέλεσαν ξεχωριστό θέμα της συνάντησης.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου, εννέα ΔΕΥΑ απεντάχθηκαν επειδή δεν κατάφεραν να τηρήσουν τις προβλεπόμενες προθεσμίες. Άλλες δεκατέσσερις δεν προκρίθηκαν, λόγω ελλείψεων στους φακέλους τους ή περιορισμών στους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους.
Από την πλευρά του υπουργείου καταγράφηκε πρόθεση διερεύνησης της δυνατότητας εξεύρεσης πρόσθετων πόρων για την αντιμετώπιση των σχετικών αναγκών.
Η ΚΕΔΕ ανέδειξε τη σημασία εξάντλησης των δυνατοτήτων χρηματοδότησης, καθώς η ενεργειακή αναβάθμιση των εγκαταστάσεων ύδρευσης και αποχέτευσης μπορεί να συμβάλει στη μείωση του λειτουργικού κόστους και στη βελτίωση της αποδοτικότητάς τους.
Στόχος η επεξεργασία συγκεκριμένων λύσεων
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως η μείωση του ενεργειακού κόστους των δημοτικών κτιρίων και η εξοικονόμηση νερού.
Η πρόταση για τη συγκρότηση δύο έως τριών κοινών ομάδων εργασίας αποσκοπεί στην οργανωμένη εξέταση συγκεκριμένων ζητημάτων, στην επεξεργασία προτάσεων και στην προώθηση παρεμβάσεων με μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ο υπουργός δήλωσε επίσης ότι το υπουργείο θα συμμετάσχει στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, επιβεβαιώνοντας τη συνέχιση του θεσμικού διαλόγου.
Από την πλευρά της, η ΚΕΔΕ υπογραμμίζει την ανάγκη οι Δήμοι να διαθέτουν επαρκή χρηματοδότηση, θεσμικό ρόλο και τα κατάλληλα εργαλεία για την υλοποίηση των αρμοδιοτήτων τους. Μεταξύ των βασικών ζητημάτων που παραμένουν προς αντιμετώπιση είναι το ενεργειακό κόστος, η βιωσιμότητα των ΔΕΥΑ, η διαχείριση των αποβλήτων και η επιτάχυνση των χρηματοδοτούμενων παρεμβάσεων.
Η Ένωση δηλώνει ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί λύσεις για τον περιορισμό των λειτουργικών δαπανών των Δήμων, τη στήριξη των δημοτικών επιχειρήσεων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
